Kategori: Dünya

  • BATI’YA MESAJ

    BATI’YA MESAJ

    Avrupa’da bomba ihbarları uçakları indirdi, televizyon binalarını boşalttı

    Avrupa’da birkaç gün içinde çok sayıda yolcu uçağı bomba ihbarları nedeniyle yönlendirildi veya güvenlik kontrolünden geçirildi. Bazı uçuşlara savaş uçakları eşlik etti. İrlanda, İngiltere ve Bulgaristan’daki medya kuruluşları da tehdit mesajları aldı.

    6 Kasım’da İrlanda kamu yayıncısı RTÉ ile Bulgaristan’ın Nova TV kuruluşuna gönderilen elektronik postaların başlığı “Batı’ya Mesaj”dı. Mesajları “Mikhail Andropov” adıyla imzalayan kişi, uçaklara yönelik önceki tehditlerden sorumlu olduğunu iddia etti. Gönderenin kimliği ve bu iddia doğrulanmadı.

    Dublin’de RTÉ binası tahliye edildi ve bazı yayınlar saatlerce kesintiye uğradı. Nova TV’nin Sofya’daki haber merkezi boşaltılarak arandı. İngiltere’deki Sky da güvenlik tehdidi aldığını açıkladı.

    Çekya’da Prag bağlantılı dokuz uçuşa tehdit bildirildi. Fransa’da dört uçak güvenli biçimde iniş yaptı. Macaristan hava sahasında üç yolcu uçağına savaş jetleri eşlik etti. Bir Wizz Air uçağı Venedik’e yönlendirildi.

    Güvenlik incelemelerinde patlayıcı bulunmadı. Avrupa hava trafiğinin büyük bölümü normal seyrini korusa da ihbarlar yolcuları, havayollarını ve medya çalışanlarını etkiledi.

    İrlanda Başbakanı Micheál Martin, olayların bireysel girişimler mi yoksa koordineli bir kampanya mı olduğunun henüz bilinmediğini söyledi. Bazı yetkililer hibrit saldırı olasılığını gündeme getirdi; ancak tehditlerin herhangi bir devlete veya örgüte ait olduğu kanıtlanmış değil.

    Olaylar, tek bir tehdit mesajının uçuşları değiştirebildiğini, binaları boşaltabildiğini ve haber akışını kesintiye uğratabildiğini gösterdi. Avrupa güvenlik kurumları mesajların kaynağını araştırıyor.

  • SIRBİSTAN: ÖĞRENCİLERİN YIKTIĞI İKTİDAR

    SIRBİSTAN: ÖĞRENCİLERİN YIKTIĞI İKTİDAR

    Seyhan Uludag

    1 Kasım 2024’te Sırbistan’ın Novi Sad kentinde, yakın zamanda yenilenmiş tren istasyonunun beton sundurması çöktü. On dört kişi olay yerinde hayatını kaybetti, ağır yaralananlardan ikisi de daha sonra yaşamını yitirdi. On altı ölümün ardından kamuoyunun sorduğu sorular açıktı: Yenileme çalışmalarını kim üstlenmişti? İnşaatı kim denetlemişti? Kamu kaynakları nasıl kullanılmıştı? Sorumlular neden hesap vermiyordu?

    Aleksandar Vučić yönetimi bu soruların yarattığı toplumsal öfkeyi durduramadı. Üniversitelerde dersler boykot edildi, fakülteler işgal edildi, kentler arası yürüyüşler düzenlendi. Öğrenciler polis müdahalelerine, saldırılara ve siyasi baskılara rağmen geri çekilmedi. İşçiler, öğretmenler, çiftçiler ve farklı toplumsal kesimler onların açtığı mücadeleye katıldı.

    Öğrenciler iki yıl boyunca yalnızca protesto etmediler. Üniversitelerde oluşturdukları meclislerde karar aldılar, kendi örgütlenmelerini kurdular ve geleneksel muhalefet partilerine bağımlı olmadan siyasal bir seçenek yarattılar.

    25 Ekim 2026 seçimlerinin açıklanan sonuçlarında Öğrenci Listesi yüzde 52,65 oy aldı. Vučić’in ittifakı yüzde 39,22’de kaldı. Ülkenin siyasal yaşamını yıllardır belirleyen iktidar bloku, öğrencilerin başlattığı örgütlü mücadelenin karşısında seçim yenilgisine uğradı.

    Sırbistan’da öğrenciler yalnızca iktidarın değişmesini beklemediler. Onu değiştirecek toplumsal gücü örgütlediler.

    Fakat asıl tarihsel önem, hangi partinin kaç sandalye kazandığından ibaret değil. Öğrenciler, siyasetin iktidar ile geleneksel muhalefet arasında paylaşılan bir ayrıcalık olmasını reddederek daha temel bir soruyu gündeme getirdiler: Toplum, kendi kaderi hakkında karar verme yetkisini neden sürekli başkalarına devretmek zorunda olsun?

    İktidarın karşısına çıkan hareket, üniversitelerdeki boykotlardan kitlesel gösterilere uzandı. İşçiler, öğretmenler, çiftçiler ve farklı toplumsal kesimler öğrencilerin açtığı mücadele alanında buluştu.

    Ancak bu hareketi tarihsel bakımdan önemli kılan yalnızca toplumsal desteğin genişliği değildi.

    Öğrenciler üniversitelerde oluşturdukları meclislerde kararlarını birlikte almaya başladılar. Tartışmalar, anlaşmazlıklar ve ortak karar arayışları içinde, profesyonel siyasetçilerin dışında bir siyasal irade oluşturdular.

    Bu deneyim, çağımızın önemli çelişkilerinden birini görünür kıldı: Halkın egemenliği adına kurulan siyasal düzenlerde, halk neden kendi yaşamını belirleyen kararların dışında kalıyor?

    Parlamenter demokraside toplumun siyasal varlığı çoğu zaman oy verme hakkına indirgeniyor. Seçimlerin ardından yönetme yetkisi siyasal temsilcilere devredilirken ekonomi, mülkiyet ve üretim üzerindeki belirleyici güç sermayenin elinde kalıyor.

    Böylece insanlar hukuken eşit yurttaşlar olmalarına rağmen, toplumsal yaşamı belirleme bakımından eşit güçlere sahip olamıyorlar.

    Sırbistanlı öğrencilerin örgütlenme biçimi bu çelişkinin siyasal yanına müdahale etti.

    Karar alma hakkının yalnızca seçilmiş temsilcilere ait olmadığını, toplumun kendi örgütlü iradesini oluşturabileceğini gösterdi.

    Bu, tarihte ilk kez yaşanmıyor. Paris Komünü’nden işçi konseylerine kadar farklı dönemlerde ortaya çıkan doğrudan demokrasi deneyimleri, temsil edenlerle temsil edilenler arasındaki ayrımı ortadan kaldırma arayışının ürünleriydi.

    Elbette Sırbistan’daki öğrenci meclislerini bu tarihsel deneyimlerle özdeşleştirmek yanlış olur. Onların sınıfsal içeriği ve tarihsel koşulları farklıdır. Ancak hepsinin dokunduğu temel mesele aynıdır: Siyasal güç, toplumdan ayrılmış bir yönetici tabakanın elinde mi toplanacak, yoksa toplum kendi yaşamı üzerinde örgütlü bir güç hâline mi gelecektir?

    Sırbistan deneyiminin asıl önemi burada yatıyor.

    Öğrenciler, geleneksel muhalefete eklemlenmek yerine kendi siyasal seçeneklerini oluşturdular. Bu tercih, yalnızca iktidara duyulan tepkinin değil, mevcut siyasal temsil biçimine yönelik güvensizliğin de ifadesiydi.

    Öğrencilerin siyasal müdahalesinin en somut örneklerinden biri, milletvekili adaylarının belirlenme biçimiydi.

    Geleneksel partilerde aday listeleri çoğunlukla parti yönetimlerinin, liderlerin ve siyasal güç merkezlerinin belirleyici olduğu süreçlerde oluşturulur. Sırbistanlı öğrenciler ise aday belirleme sürecini üniversitelerdeki meclislere taşıdılar. Fakültelerde önerilen isimler tartışıldı, üniversitelerin görüşleri ülke düzeyinde değerlendirildi.

    Ortaya çıkan 250 kişilik listede, daha önce üst düzey siyasal görevler üstlenmemiş isimlere öncelik verildi. Akademisyenler, doktorlar, sanatçılar, aktivistler ve sporcular arasından adaylar belirlendi.

    Bu tercihin önemi yalnızca siyaset dışından insanların aday gösterilmesi değildir.

    Asıl mesele, aday olma yetkisiyle aday belirleme yetkisinin birbirinden ayrılmasıdır.

    Öğrenciler kendi aralarından yeni bir siyasal seçkinler grubu çıkarmak yerine, toplumun farklı kesimlerinden insanları temsil görevi için belirlemeye çalıştılar. Böylece siyasetin yalnızca iktidara ulaşmanın değil, toplum tarafından örgütlenen ve denetlenen bir kamusal sorumluluğun alanı olabileceğini gösterdiler.

    Fakat burada da bir çelişki bulunmaktadır. Temsilcilerini kolektif biçimde belirleyen bir hareketin, seçilenlerin parlamentoya girmesinden sonra da aynı denetim gücünü koruyup koruyamayacağı henüz belli değildir.

    Çünkü adayları halkın belirlemesi önemli bir demokratik adımdır; ancak seçilenlerin halktan bağımsız yeni bir siyasal güç hâline gelmesini önlemek, daha kalıcı örgütlenme ve denetim ilişkileri gerektirir.

    Fakat mevcut siyasal sınıfa duyulan tepkiyi, kendiliğinden sınıfsal bir kopuş olarak değerlendiremeyiz.

    Öğrenciler bir toplumsal sınıf değildir. Farklı ekonomik ve ideolojik konumlardan gelen gençlerin ortak bir mücadelede buluşmasıdır. Hareketin içinde ilerici, muhafazakâr ve milliyetçi eğilimlerin bir arada bulunması bu gerçeği değiştirmiyor.

    Bir iktidarın yolsuzluklarına karşı birleşenler, üretim araçlarının mülkiyeti, ücret politikaları veya sermayenin toplumsal gücü karşısında aynı düşünceleri paylaşmak zorunda değildir.

    Bir hareketin demokratik niteliği ile sınıfsal karakteri aynı şey değildir.

    Bu ayrım önemlidir. Çünkü kapitalist toplumda yolsuzluk, eşitsizliğin tek kaynağı değildir.

    Kamu ihaleleri bütünüyle şeffaf yürütülse, devlet görevlileri hiçbir ayrıcalık elde etmese bile üretim araçları üzerindeki özel mülkiyet ve ücretli emek ilişkisi varlığını sürdürebilir.

    Yolsuzluğun ortadan kaldırılması, sömürünün ortadan kaldırılması anlamına gelmez.

    Dolayısıyla öğrencilerin seçim başarısı, demokratik bir kazanım olmakla birlikte, toplumsal mülkiyet ilişkilerinde gerçekleşmiş bir dönüşümü ifade etmiyor.

    Bununla birlikte hareketin ulusal ve kültürel sınırları aşan dayanışması da göz ardı edilemez. Boşnak gençlerin protestolara katılması, Balkanların ağır tarihsel mirası düşünüldüğünde önemli bir gelişmedir.

    Milliyetçiliğin birbirinden ayırdığı toplulukların ortak demokratik taleplerde buluşması, toplumsal mücadelelerin yalnızca sınıfsal değil, ulusal önyargılar üzerinde de etkili olabileceğini gösteriyor.

    Ancak böylesi bir dayanışmanın kalıcılaşması, farklı halkların eşit haklarının ve tarihsel sorunlarının siyasal düzeyde nasıl ele alınacağına bağlıdır.

    Sırbistan aynı zamanda uluslararası güç mücadelelerinin kesiştiği bir ülkedir. Avrupa Birliği, ABD, Rusya ve Çin arasındaki rekabet, ülkenin ekonomik ve diplomatik ilişkilerinde belirleyici bir ağırlığa sahiptir.

    Emperyalist müdahalelerin tarihsel gerçekliğinden hareketle, her kitlesel halk hareketini dış müdahaleye indirgemek, toplumsal çelişkileri görünmez kılar.

    Üstelik yabancı sermayeyle kurulan ilişkiler yalnızca muhalefetin değil, mevcut iktidarın ekonomik tercihleri üzerinden de incelenmelidir.

    Belgrad’da NATO bombardımanında hasar gören eski Genelkurmay binasının bulunduğu alanın, Jared Kushner’in şirketine yönelik lüks bir yatırım projesine açılması bunun somut örneğidir.

    Burada ulusal egemenlik söylemi ile uluslararası sermayenin çıkarları arasındaki gerilim açıkça görülmektedir.

    Bir ülkenin bağımsızlığı, yalnızca bayrağına ve sınırlarına ilişkin değildir. Topraklarının, kamusal varlıklarının ve toplumsal zenginliğinin hangi güçlerin denetiminde olduğu da aynı sorunun parçasıdır.

    Sırbistan seçimlerinin ardından bütün bu çelişkiler yeni bir siyasal döneme taşınıyor.

    Öğrencilerin öncülüğünde oluşan geniş toplumsal birlik, devlet yönetiminin ekonomik kararları karşısında sınanacak. Ücretler, özelleştirmeler, kamu hizmetleri ve yabancı yatırımlar söz konusu olduğunda, hareketi oluşturan toplumsal kesimlerin farklı çıkarları görünür hâle gelebilecek.

    İşte tam burada öğrencilerin yarattığı örgütlenme deneyiminin geleceği önem kazanıyor.

    Üniversitelerde ve sokaklarda doğan kolektif irade, parlamentoya taşındıktan sonra da bağımsızlığını koruyabilecek mi? Yoksa seçim kazanmanın zorunlulukları içinde, kendi seçtiği temsilcilere siyasal yetkisini devrederek eski ilişkileri yeniden mi üretecek?

    Çünkü siyasal oligarşi yalnızca belirli kişilerin uzun süre iktidarda kalması değildir. Toplumun karar alma süreçlerinden uzaklaştırılması ve siyasetin ayrıcalıklı bir yönetici çevrenin faaliyet alanına dönüşmesidir.

    Böyle bir düzende iktidarın el değiştirmesi, siyasal oligarşinin sona erdiğini göstermeye yetmez.

    Ben Sırbistan’da öğrencilerin başarısını bu nedenle yalnızca bir seçim zaferi olarak görmüyorum.

    Onlar, değişmez kabul edilen bir iktidarı yenilgiye uğratırken, toplumun kendi siyasal gücünü örgütleyebileceğini de gösterdiler.

    Bu tarihsel deneyimi romantikleştirmeye gerek yok. Sırbistan’da henüz toplumsal bir devrim gerçekleşmiş değil. Fakat siyasal değişimin, yalnızca mevcut partiler arasında tercih yapmaktan ibaret olmadığını ortaya koyan önemli bir mücadele yaşandı.

    Başka ülkeler açısından da düşünülmesi gereken budur.

    Değişim, halkın karşısına çıkacak yeni bir kurtarıcıyı beklemesinden değil, kendi örgütlenmesini ve siyasal iradesini yaratmasından doğabilir.

    Ama bunun gerçek ölçüsü, seçimlerde kazanılan oylar kadar, emekçilerin üretim ve yönetim üzerindeki gücünün nasıl değiştiğidir.

    Sırbistanlı öğrenciler bir iktidarı yıktı. Şimdi asıl tarihsel sınav, onun yerine yalnızca yeni yöneticiler değil, toplumun kendi geleceği üzerinde daha fazla söz sahibi olacağı yeni ilişkiler kurabilmektir.

    Bir tren istasyonunda çöken beton, devletin sorumluluğunu sorgulayan bir hareketin başlangıcı oldu.

    O hareket şimdi devletin yönetimine yön veriyor.

    Bundan sonrasını belirleyecek olan, öğrencilerin açtığı yolun yeni bir siyasal seçkinler grubuna mı, yoksa halkın örgütlü gücünü büyüten bir toplumsal dönüşüme mi ulaşacağıdır.

  • İŞÇİ HAREKETİNDEN DÖRDÜNCÜ CUMHURBAŞKANLIĞINA

    İŞÇİ HAREKETİNDEN DÖRDÜNCÜ CUMHURBAŞKANLIĞINA

    Brezilya’da işçi sınıfının içinden çıkarak ülkenin siyasal tarihini değiştiren Luiz Inácio Lula da Silva, dördüncü kez cumhurbaşkanı seçildi. Metal işçiliğinden sendikal mücadeleye, grevlerden devlet başkanlığına uzanan bu yaşam, yalnızca bir siyasetçinin başarısını değil, Brezilya emekçi sınıflarının uzun mücadele tarihini de taşıyor.

    25 Ekim’de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda İşçi Partisi (PT) lideri Lula, oyların yüzde 51,79’unu alarak aşırı sağın adayı Flávio Bolsonaro’yu geride bıraktı. Bolsonaro yüzde 48,21’de kaldı. Yaklaşık 4,4 milyon oy farkıyla kazanılan seçim, Lula’yı Brezilya tarihinde dört kez doğrudan halkoyuyla cumhurbaşkanı seçilen ilk siyasetçi yaptı.

    Ancak Bolsonaro seçim sonucunu kabul etmeyerek hukuki itirazda bulunacağını açıkladı.

    Lula’nın siyasal geçmişi, Brezilya’nın sınıfsal çelişkilerinden bağımsız değil. Ülkenin sanayileşme sürecinde ağır çalışma koşullarına karşı örgütlenen metal işçileri, askerî diktatörlük yıllarında yalnızca ücretlerini değil, sendikal ve demokratik haklarını da savunuyordu. Lula, bu mücadelelerin içinden yükseldi. 1980’de İşçi Partisinin kuruluşunda yer aldı ve daha sonra sendikal hareketin taleplerini parlamenter siyasete taşıdı.

    Brezilya gibi büyük servetlerin derin yoksullukla yan yana bulunduğu bir ülkede, işçi kökenli bir liderin dört kez cumhurbaşkanlığına seçilmesi tarihsel bir anlam taşıyor. Bununla birlikte siyasal temsil ile ekonomik iktidar arasındaki ayrım bugün de varlığını koruyor.

    Lula’nın önceki hükümetleri döneminde uygulanan sosyal yardım programları, milyonlarca insanın yoksulluktan çıkmasında önemli rol oynadı. Ancak bu politikalar Brezilya ekonomisinin temel mülkiyet ilişkilerini değiştirmedi. Büyük sermaye grupları, finans çevreleri ve tarımsal ihracata dayalı ekonomik yapı güçlerini korudu.

    Bu çelişki, Lula’nın dördüncü döneminin de merkezinde bulunuyor.

    Çünkü sermayenin belirleyici olduğu bir ekonomik düzende, seçim yoluyla hükümet olmak ile toplumsal zenginliğin üretimi ve paylaşımı üzerinde emekçilerin söz sahibi olması aynı şey değildir. Sosyal politikalar eşitsizlikleri azaltabilir; ancak bu eşitsizlikleri sürekli yeniden üreten ilişkiler varlığını sürdürebilir.

    Brezilya’daki seçimler aynı zamanda Latin Amerika’da sol siyaset ile aşırı sağ arasındaki mücadelenin yeni bir aşamasını oluşturuyor. Bolsonaro ailesi, muhafazakâr toplumsal kesimlerin desteğini korurken ABD Başkanı Donald Trump ile kurduğu siyasi yakınlıkla da öne çıkıyor.

    Lula ise uluslararası ilişkilerde Brezilya’nın bağımsız hareket alanını genişletmeye, BRICS ülkeleriyle işbirliğini sürdürmeye ve çok kutuplu dünya düzeni içinde daha etkin bir konum elde etmeye çalışıyor.

    Bununla birlikte emperyalist güç ilişkilerine karşı daha bağımsız bir dış politika izlemek, ülke içindeki sınıfsal eşitsizliklerin kendiliğinden ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor. Uluslararası sermayeyle ilişkiler, dış borçlar, finans piyasalarının baskısı ve büyük toprak sahiplerinin ekonomik gücü, Brezilya hükümetinin kararlarını etkilemeyi sürdürüyor.

    Lula’nın dördüncü seçim zaferi bu nedenle hem siyasal bir sürekliliği hem de çözülmemiş toplumsal çelişkileri temsil ediyor.

    Seçim sonucunun ardından sağ partilerin Kongredeki güçlü varlığı ve Bolsonaro’nun itirazları, yeni dönemde yaşanabilecek siyasal gerilimlerin işaretlerini veriyor.

    Brezilya’da emekçi sınıfların geleceğini yalnızca cumhurbaşkanının kimliği değil, ücretler, çalışma koşulları, toprak mülkiyeti, kamusal hizmetler ve toplumsal zenginliğin nasıl bölüşüleceğine ilişkin mücadeleler belirleyecek.

    Lula işçi hareketinden gelerek dördüncü kez devletin başına geçti. Şimdi önünde, sosyal kazanımları korumanın ötesinde, kendisini iktidara taşıyan toplumsal kesimlerin ekonomik ve demokratik taleplerine yanıt verme sorumluluğu bulunuyor.

    Brezilya seçimleri bir kez daha siyasal iktidarın hangi toplumsal güçler adına ve hangi ekonomik ilişkiler içinde kullanıldığı sorusunu gündeme getirdi.

    GOCCOM Brezilya

  • Akdeniz Bir İnsan Mezarlığı

    Akdeniz Bir İnsan Mezarlığı

    Akdeniz yıllardır insanları yutuyor. Avrupa’nın sınırlarında büyüyen bu mezarlığa 19 Ekim’de 12 insan daha eklendi. Midilli ve Sisam açıklarında yaşanan iki ayrı faciada, aralarında bir bebeğin de bulunduğu 12 kişi yaşamını yitirdi. Bunlar ne ilk ölümler ne de birbirinden bağımsız kazalar. Akdeniz, savaşlardan, yoksulluktan ve baskılardan kaçan insanların Avrupa’ya ulaşmaya çalışırken yaşamını yitirdiği dünyanın en ölümcül göç güzergâhlarından biri hâline geldi.

    Uluslararası Göç Örgütünün kayıtlarına göre 2016’dan 2026 Şubat ayı başına kadar Avrupa’ya uzanan göç yollarında 32 binden fazla insan öldü veya kayboldu. Bu rakam yalnızca kayıt altına alınabilen kayıpları kapsıyor. Denizde hiçbir iz bırakmadan kaybolan tekneler, kimliği belirlenemeyen cesetler ve akıbeti öğrenilemeyen insanlar düşünüldüğünde gerçek bilanço daha ağır olabilir.

    2026 yılında da ölümler durmadı. Uluslararası Göç Örgütünün 15 Eylül’e kadar doğruladığı verilere göre Akdeniz ve Atlantik üzerinden Avrupa’ya ulaşmaya çalışan en az 2 bin 292 kişi yaşamını yitirdi veya kayboldu. Doğu Akdeniz güzergâhında kaydedilen ölüm ve kayıp sayısı 417’ye ulaştı. Aynı dönemde Avrupa’ya deniz yoluyla ulaşanların sayısı önceki yıla göre yüzde 39 azalırken ölümler arttı. Avrupa’ya daha az insan ulaşırken daha fazla insanın ölmesi, sınır güvenliğinin insan hayatını korumakla aynı şey olmadığını gösteriyor.

    Midilli’nin güneydoğusundaki Agrilia açıklarında, 18 Ekim’i 19 Ekim’e bağlayan gece göçmenleri taşıyan sürat teknesi Yunanistan Sahil Güvenliğine ait bir devriye botuyla çarpıştı. Dört erkek, bir kadın ve bir bebek yaşamını yitirdi. Sekiz kişi kurtarıldı.

    Yunanistan Sahil Güvenliği, göçmen teknesinin devriye botuna çarptığını açıkladı. Ancak çarpışmadan önce iki teknenin nasıl hareket ettiği, hangi manevraların yapıldığı ve olayın önlenip önlenemeyeceği henüz bağımsız biçimde ortaya konulmuş değil. Kurtulanların ayrıntılı tanıklıkları kamuoyuna açıklanmadı.

    Aynı gün Sisam’ın kuzeyinde başka bir sürat teknesi alabora oldu. Beş erkek ve bir kadın öldü, 14 kişi kurtarıldı. Sahil Güvenlik teknenin ani bir manevra sırasında devrildiğini bildirdi. Ancak bu manevranın hangi koşullarda gerçekleştiği ve devriye botlarının müdahalesinin olay üzerindeki etkisi henüz açıklığa kavuşmadı.

    On iki insan öldü. Yetkililer olayların nasıl gerçekleştiğine ilişkin açıklamalar yaptı. Fakat ölenlerin neden o teknelerde bulunduğu sorusu, sınır politikalarının çok daha derin bir meselesidir.

    İnsanlar denize açılmayı bir macera olduğu için seçmiyor. Savaşın yıktığı kentlerden, geçim olanaklarının ortadan kaldırıldığı ülkelerden, siyasal baskılardan ve geleceksizlikten kaçıyorlar. Güvenli ve düzenli geçiş yollarına erişemediklerinde, yaşamlarını denize elverişsiz teknelere ve insan kaçakçılığı ağlarına teslim etmek zorunda kalabiliyorlar.

    Avrupa Birliği yıllardır göçü öncelikle sınır denetimi ve düzensiz geçişlerin engellenmesi üzerinden yönetiyor. Geri itme iddiaları, üçüncü ülkelerle yapılan göç anlaşmaları ve sınır güvenliğine ayrılan kaynaklar bu politikanın en çok tartışılan yönleri arasında. İnsan hakları örgütleri, bu uygulamaların sığınma hakkına erişimi zorlaştırdığını ve insanları daha tehlikeli güzergâhlara yöneltebildiğini belirtiyor. Yunanistan makamları ise hukuka aykırı geri itme uyguladıkları yönündeki suçlamaları reddediyor.

    Ancak bir gerçek değişmiyor: Deniz geçişlerinde ölen insanların sayısı on binlerle ifade ediliyor ve güvenliğe ayrılan kaynaklar bu ölümleri durdurmuş değil.

    Midilli’deki ölümlerin ardından adanın Emek Merkezi protesto çağrısında bulundu. Midilli Barış Komitesi de iki facianın bütün yönleriyle soruşturulmasını istedi. Bu çağrılar yalnızca olayların teknik nedenlerinin değil, sınır müdahalelerinin ve insan yaşamını koruma yükümlülüğünün de incelenmesi gerektiğini gündeme getiriyor.

    Sahil Güvenlik botuyla çarpışan bir teknede bebek ölüyorsa, açıklanması gereken yalnızca hangi teknenin hangisine çarptığı değildir. Müdahalenin nasıl yürütüldüğü, insanların neden güvenli bir geçiş yoluna sahip olmadığı ve ölümle sonuçlanan sınır olaylarının neden tekrarlandığı da sorgulanmalıdır.

    Akdeniz’in mezarlığa dönüşmesi doğal bir felaket değildir. Savaşların, eşitsizliğin, sömürünün ve sınır politikalarının insan yaşamı üzerindeki sonuçlarından bağımsız düşünülemez. Bununla birlikte her ölümün doğrudan sorumluluğu, ancak olayın koşulları bağımsız ve etkili biçimde soruşturularak belirlenebilir.

    Bugün Midilli’de bir bebeğin, Sisam’da altı insanın daha yaşamını yitirmesi, yıllardır büyüyen bir trajedinin son halkasıdır. Her yeni facianın ardından ölüm sayıları açıklanıyor, kurtarma operasyonları anlatılıyor, soruşturmalar duyuruluyor. Sonra başka bir tekne batıyor ve aynı haber yeniden yazılıyor.

    Oysa mesele denizin kaç insanı öldürdüğü değil, insanların neden ölümü göze almak zorunda bırakıldığıdır. Avrupa’nın sınırlarında biriken bu ölümler, göç politikalarının insani sonuçlarıyla yüzleşilmesini zorunlu kılıyor.

    GOCCOM Yunanistan

  • FRANSA’DA ÖFKENİN TOPLUMSALLAŞMASI

    FRANSA’DA ÖFKENİN TOPLUMSALLAŞMASI

    Seyhan Uludag

    Fransa’da gençler geleceklerini, işçiler alın terlerinin karşılığını, emekliler insanca yaşama haklarını istiyor. Öğretmensiz sınıflar, ağırlaşan geçim koşulları, kamusal hizmetlerdeki sorunlar ve siyasal iktidara duyulan güvensizlik, sokaklarda biriken öfkenin somut nedenleri. Macron yönetimine karşı yükselen itirazlar, tek bir reformun ya da hükümet kararının sınırlarına sığmıyor. Farklı toplumsal kesimlerin yaşadığı sorunlar, aynı ekonomik ve siyasal düzenin yarattığı çelişkiler etrafında birleşme potansiyeli taşıyor.

    Fransa’da asıl sarsıcı olan, insanların öfkelenmesi değil, öfkelerinin birbirini bulmaya başlamasıdır.

    Düne kadar kendi yoksulluğunu kişisel başarısızlık, işsizliğini kader, geleceksizliğini bireysel bir çıkmaz olarak yaşayan insan, aynı çıkmazın milyonlarca kişinin ortak gerçeği olduğunu gördüğünde başka bir bilinç eşiğine gelir. Öfkenin toplumsallaşması burada başlar. Bir öğrencinin geleceksizliğiyle bir işçinin yoksulluğu, bir emeklinin geçim sıkıntısıyla kamusal hizmetlerin gerilemesi arasındaki bağ kurulduğunda, birbirinden kopuk itirazlar ortak bir siyasal sorgulamaya dönüşebilir.

    Çünkü bir düzeni sarsan, yoksulluğun büyüklüğü değil, yoksullaştırılanların bunun nedenlerini birlikte sorgulamaya başlamasıdır.

    Sermaye yalnızca emeği sömürerek ayakta kalmaz; sömürülenleri birbirinden ayırarak da egemenliğini sürdürür. İşçiyi göçmene, yoksulu başka bir yoksula, işsizi çalışan insana düşman eden siyaset, eşitsizliğin gerçek kaynaklarını görünmez kılar. Aşırı sağın göçmenler üzerinden büyüttüğü korku ile merkez siyasetin istikrar adına savunduğu ekonomik düzen, farklı siyasal konumlardan toplumsal hoşnutsuzluğun yönünü belirlemeye çalışır. Birinde öfkenin hedefi değiştirilir, diğerinde öfkenin sınırları çizilir. Böylece sömürülenlerden birbirleriyle hesaplaşmaları istenirken, sömürünün kendisi sorgulanmadan kalır.

    Bir düzen için en büyük tehlike açların çoğalması değil, açlığın nedenini sorgulayanların birleşmesidir.

    Fransa’nın sokaklarında yalnızca bugünün öfkesi dolaşmıyor; bu ülkenin bastırılmış tarihsel hesaplaşmalarının izleri de var. 1871’de Paris Komünü’nü ortaya çıkaran koşullarla bugünün koşulları aynı değil. Ancak Komün’ün tarihsel önemi, yalnızca bir ayaklanma olmasında değil, siyasal iktidarın kime ait olması gerektiği sorusunu bizzat ezilenlerin gündeme getirmesindeydi. Paris’in emekçileri, kendilerini yönetenlerin değişmesinden daha ileri bir soruyu ortaya koymuştu: Bir toplumu ayakta tutanlar, neden o toplumun yönetiminde belirleyici olmasın?

    Komün kanla bastırıldı. Fakat bastırılan yalnızca bir yönetim deneyimi değildi; emekçilerin kendi kaderlerini belirleyebileceğini gösteren tarihsel bir olanaktı. Bugün Fransa sokaklarında Komün’ün yeniden doğduğunu söylemek kolaycı bir romantizm olur. Asıl mesele, aradan geçen onca zamana rağmen aynı temel çelişkinin farklı biçimlerde varlığını sürdürmesidir: Zenginliği üretenlerle o zenginliğe hükmedenler hâlâ aynı insanlar değildir. Tarihin kapanmamış hesabı tam da buradadır.

    Bu sorunun cevabı yalnızca sandıklarda bulunamaz. Seçimler hükümetleri değiştirebilir; fakat üretim araçları üzerindeki mülkiyet ilişkileri, sermayenin ekonomik gücü ve emeğin bağımlılığı yerinde kaldığı sürece, siyasal değişimin sınırları da varlığını korur. Bir hükümetin düşmesiyle bir sömürü düzeninin sona ermesi aynı şey değildir. İktidarın el değiştirmesi, toplumsal zenginlik üzerindeki egemenliğin de el değiştirdiği anlamına gelmez.

    Gazze’de yaşanan yıkıma karşı gelişen dayanışmanın Fransa sokaklarında yankı bulması da ayrı bir anlam taşır. İnsanlığın bir bölümüne reva görülen acının başka coğrafyalarda itirazla karşılanması, ulusal sınırların siyasal vicdanı bütünüyle hapsedemediğini gösterir. Ancak dayanışmanın gerçek gücü, yalnızca acıya tanıklık etmekte değil, o acıyı mümkün kılan siyasal ve ekonomik ilişkileri sorgulayabilmesindedir.

    Ben Fransa sokaklarında romantikleştirilecek bir kalabalık görmüyorum. Öfkenin kendisini devrim sanacak kadar tarihe yabancı değilim. Örgütlenmemiş öfkenin nasıl dağıldığını, bilince dönüşmeyen isyanın nasıl tüketildiğini, halkın acılarının nasıl yeniden halkın karşısına çıkarıldığını biliyoruz. Tarih bunun örnekleriyle doludur. Öfke kendi nedenlerini kavramadığında, onu yaratan düzenin elinde yeniden bir silaha dönüşebilir.

    Bu yüzden mesele sokakların kaç gün dolacağı, kaç hükümetin sarsılacağı ya da seçimlerden kimin çıkacağı değildir. Mesele, emeğin sermaye karşısındaki bağımlılığını sürdüren ilişkilerin ne ölçüde sorgulanacağıdır. Toplumsal öfkenin gücü, kalabalıkların sayısında değil, birbirinden kopuk mücadelelerin ortak bir bilince ve örgütlü iradeye dönüşebilmesindedir.

    Fransa’da bugün belirleyici soru budur: İnsanlar kendilerine dayatılan hayatın yalnızca sonuçlarına mı karşı çıkacaklar, yoksa o hayatı üreten ilişkileri de değiştirmeyi mi tartışacaklar?

    Bir toplumun gerçek kırılma noktası, insanların artık dayanamadıkları an değil, neden dayanmak zorunda bırakıldıklarını birlikte kavradıkları andır.

    Çünkü bir düzen, insanların tek tek öfkelenmesinden değil, artık yalnız olmadıklarını anlamalarından korkar.

  • Gazze’den Çıktılar, Evlerine Dönemiyorlar

    Gazze’den Çıktılar, Evlerine Dönemiyorlar

    Bir insan ne zaman göçmen olur? Bir sınırı geçtiğinde mi? Pasaportuna başka bir ülkenin giriş damgası vurulduğunda mı? Yoksa evi yıkıldığında, mahallesi haritadan silindiğinde, çocuklarını gömdüğünde ve geriye dönebileceği bir hayat kalmadığında mı? Gazze bugün bu sorunun en ağır cevaplarından birini veriyor.

    Reuters’ın 4 Ekim 2026 tarihli haberinde aktardığı Filistin Yönetimi verilerine göre, 7 Ekim 2023’ten sonra başlayan savaş sırasında Gazze’den ayrılan 100 binden fazla Filistinli hâlâ yurtdışında bulunuyor. Yaklaşık 7 bin kişi ise Gazze’ye dönebildi. Savaşın başlangıcından bu yana üç yıl geçti. Ateşkes ilan edildi, yeniden inşadan söz edildi, siyasi planlar açıklandı. Ama evlerine dönmek isteyenler için güvenli ve yaşanabilir bir hayat hâlâ uzak.

    Çünkü dönmek için yalnızca bir sınır kapısının açılması yetmiyor. Dönecek bir ev, yaşanacak bir mahalle, çocukların gidebileceği bir okul, hastaların ulaşabileceği bir hastane, içilecek su ve yarının bugünden daha güvenli olacağına dair asgari bir umut gerekiyor. Gazze’de bunların büyük bölümü hâlâ yok.

    Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi’nin 25 Eylül tarihli durum raporunda aktarılan değerlendirmeye göre Gazze nüfusunun yüzde 94’ü acil barınma ve temel ev eşyası yardımına ihtiyaç duyuyor. Hanelerin yüzde 65’i çadırlarda veya derme çatma barınaklarda yaşamaya çalışıyor. Yüz binlerce insan kış yaklaşırken yağmur ve sel tehlikesiyle karşı karşıya.

    Ateşkes, savaşın insanlar üzerindeki sonuçlarını ortadan kaldırmadı. BM raporu, saldırılar ve diğer askerî faaliyetlerin sürdüğünü; suya, temel sağlık hizmetlerine ve barınma malzemelerine erişimde ağır sorunlar yaşandığını bildiriyor. İnsani yardımların finansmanındaki açıklar ve malzeme girişindeki kısıtlamalar, ailelerin kışa hazırlanmasını da engelliyor.

    Gazze’den çıkabilenlerin önemli bir bölümü başka ülkelerde bekliyor. Ne tam anlamıyla yeni bir hayat kurabiliyorlar ne de eski hayatlarına dönebiliyorlar. Onlardan biri Omar al-Hassayna.

    Reuters’ın haberine göre Hassayna Kahire’de yaşıyor. Filistinli yetkililerin aktardığı bilgilere göre, 22 Kasım 2023’te Gazze kentinde ailesinin sığındığı apartmanlara düzenlenen İsrail saldırılarında geniş ailesinden 308 kişi öldü. Kaybettikleri arasında eşi, dört yetişkin oğlu ve dört küçük torunu da vardı.

    Reuters, İsrail ordusunun bu saldırının ayrıntıları hakkında yöneltilen sorulara yanıt vermediğini aktardı. Ordu, Gazze’deki saldırılarının askerî hedeflere yönelik olduğunu ve sivillere verilen zararı azaltmaya çalıştığını savundu.

    Hassayna, Gazze’deki yangın ve güvenlik ekipmanları işinden geriye kalan ürünlerin bir bölümünü satarak Kahire’deki yaşamını sürdürüyor. Ama bekliyor. Gazze’ye dönebileceği günü bekliyor. Onun hikâyesi yalnızca bir insanın trajedisi değil; savaşın göçü nasıl yarattığını gösteren binlerce hikâyeden biri.

    Çünkü göç çoğu zaman insanların bir sabah uyanıp başka bir ülkede yaşamaya karar vermesiyle başlamıyor. Önce savaş geliyor. Sonra bombalar. Evler yıkılıyor. İşyerleri kapanıyor. Okullar kullanılamaz hâle geliyor. Hastaneler çalışamaz duruma düşüyor. Aileler parçalanıyor. İnsanların yaşadıkları toprakla kurdukları maddi bağlar birer birer kopuyor. Ve sonunda geriye tek bir seçenek kalıyor: Gitmek.

    Sonra aynı insanlar dünyanın başka yerlerinde “göçmen”, “mülteci”, “sığınmacı” ya da “yabancı” olarak tartışılmaya başlanıyor. Sınırlar nasıl korunacak? Kaç kişi kabul edilecek? Kim geri gönderilecek? Göç nasıl durdurulacak? Oysa bütün bu sorulardan önce sorulması gereken başka bir soru var: İnsanları yola çıkaran koşulları kim yaratıyor?

    Gazze bu soruyu dünyanın önüne bütün çıplaklığıyla koyuyor. Bugün Gazze dışında yaşayan 100 binden fazla insan yalnızca başka ülkelerde bulunan Filistinliler değildir. Birçoğu geride bıraktığı evin, mahallenin ve hayatın yeniden kurulmasını bekleyen insanlardır.

    Fakat yeniden inşa yalnızca beton dökmek değildir. Bir kenti yeniden kurmak; insanların güven içinde yaşayabilmesi, çocukların okula gidebilmesi, hastanelerin çalışması, suyun akması, insanların geçimini sağlayabilmesi ve bir daha aynı yıkımın yaşanmayacağına inanabilmesi demektir. Bunlar sağlanmadığı sürece “geri dönüş” yalnızca siyasi bir kavram olarak kalır.

    Gazze’nin insanları istatistik değildir. Her rakamın arkasında yarım kalmış bir hayat, kaybedilmiş bir aile, terk edilmiş bir ev ve taşınmak zorunda kalınmış bir hafıza vardır. Bugün dünya göçü tartışırken çoğu zaman sınırda bekleyen insanı görüyor. Ama o insanın sınıra gelmeden önce yaşadıklarını görmüyor.

    Gazze’ye bakıldığında gerçek çok daha açık: Göç sınırda başlamaz. Göç, insanın yaşayabileceği yer ortadan kaldırıldığında başlar. Ve insanların evlerine dönebileceği koşullar yaratılmadığı sürece Gazze’de savaşın ürettiği göç bitmiş olmayacak.

    GOCCOM

  • Sınırlar Kapanıyor, Göçün Nedenleri Yerinde Duruyor

    Sınırlar Kapanıyor, Göçün Nedenleri Yerinde Duruyor

    Yunanistan’ın Avrupa Birliği’ne büyük göç hareketleri sırasında iltica başvurularının geçici olarak askıya alınması yönündeki önerisi, Avrupa’da göç tartışmasını yeniden sınırların kapatılması ve insanların geri gönderilmesi eksenine taşıdı. Ancak tartışmanın en temel sorusu yine geride kalıyor: İnsanlar neden ülkelerini terk ediyor?

    Savaşlar, siyasi baskılar, silahlı çatışmalar, yoksulluk, ekonomik çöküş, iklim kaynaklı afetler ve geleceksizlik milyonlarca insanı doğduğu topraklardan uzaklaştırıyor. Dünyada zorla yerinden edilmiş insanların sayısı yüz milyonlarla ifade ediliyor. Sudan’dan Ukrayna’ya, Afganistan’dan Suriye’ye kadar farklı coğrafyalarda insanlar çoğu zaman bir sabah Avrupa’ya gitmeye karar verdikleri için değil, yaşayabilecekleri güvenli bir alan giderek daraldığı için yola çıkıyor.

    Buna rağmen Avrupa’daki siyasi tartışma çoğunlukla göçün nedenlerinden değil, göçmen Avrupa sınırına ulaştıktan sonra onunla ne yapılacağından başlıyor. Daha yüksek duvarlar, daha fazla sınır polisi, hızlandırılmış sınır dışı işlemleri, üçüncü ülkelerde kurulması planlanan geri dönüş merkezleri ve şimdi de iltica başvurularını tamamen askıya alma önerileri aynı yaklaşımın farklı biçimleri olarak ortaya çıkıyor.

    Yunanistan Göç ve İltica Bakanı Thanos Plevris, kitlesel göç hareketlerinin yaşandığı olağanüstü dönemlerde Avrupa Birliği ülkelerinin iltica başvurularını geçici olarak durdurabilmesini istiyor. Atina, mevcut sistemin on binlerce kişinin kısa sürede sınıra ulaşması halinde yetersiz kaldığını savunuyor. Yunanistan yalnız değil. Avrupa’da birçok hükümet son yıllarda göç politikasını sınırların güçlendirilmesi, geri göndermelerin artırılması ve Avrupa dışındaki ülkelerle yapılan anlaşmalar üzerine kuruyor.

    Ancak iltica hakkının askıya alınmasıyla savaş sona ermiyor. Bir sınır kapatıldığında Sudan’daki çatışma bitmiyor, Afganistan’daki baskılar ortadan kalkmıyor, Suriye’de yıkılan hayatlar yeniden kurulmuş olmuyor. Göç yolunun kapatılması, insanları harekete geçiren nedenleri ortadan kaldırmıyor. Uluslararası Göç Örgütü de yasal ve güvenli yolların daralmasının göçü tamamen durdurmak yerine insanları daha düzensiz ve tehlikeli güzergâhlara yöneltebildiğine dikkat çekiyor.

    Bu nedenle “Göçmenler neden geliyor?” sorusunun yanına başka bir soru koymak gerekiyor: Onları yola çıkaran koşullar nasıl oluşuyor?

    Bu sorunun tek bir cevabı ve tek bir sorumlusu yok. Devletler arasındaki savaşlar, iç savaşlar, silahlı örgütler, otoriter yönetimler, siyasi ve etnik baskılar, ekonomik eşitsizlikler, devletlerin çöküşü ve iklim krizinin ağırlaştırdığı yaşam koşulları göç hareketlerinin birbirine geçen nedenlerini oluşturuyor. Bazı insanlar siyasi baskıdan, bazıları savaştan, bazıları açlıktan, bazıları ise bütün bunların aynı anda yaşandığı bir ortamdan kaçıyor.

    Avrupa da bu tablonun tamamen dışında değil. Avrupa devletleri küresel siyasetin, uluslararası ekonomik ilişkilerin, askeri ittifakların ve çatışmaların diplomatik yönetiminin aktörleri arasında. Bu nedenle Avrupa’daki göç tartışmasını yalnızca sınır güvenliğine indirgemek, göçün ortaya çıktığı daha geniş siyasi ve ekonomik koşulları görünmez hale getirme riski taşıyor.

    Öte yandan Avrupa devletlerinin sınırlarını yönetme, düzensiz geçişleri denetleme ve iltica başvurularını inceleme hakkı bulunuyor. Göç baskısının özellikle dış sınır ülkelerinde ciddi idari ve toplumsal sorunlar oluşturduğu da gerçek. Fakat sınır yönetimi ile iltica hakkına erişimin ortadan kaldırılması aynı şey değil.

    İltica sistemi zaten tam da savaş ve zulümden kaçan kişiyle başka nedenlerle göç eden kişiyi birbirinden ayırabilmek için var. Başvurunun yapılmasına dahi izin verilmediğinde bu ayrım nasıl yapılacak? Savaştan kaçan bir kadın, siyasi baskı nedeniyle ülkesini terk eden bir gazeteci ya da işkence tehlikesi bulunan bir insan hangi kapıyı çalacak?

    Yunanistan’ın önerisinin en ciddi tartışması burada başlıyor.

    Avrupa Birliği’nin haziran ayında uygulamaya giren yeni Göç ve İltica Paktı sınır işlemlerini hızlandırıyor, geri gönderme mekanizmalarını güçlendiriyor ve kriz dönemleri için özel düzenlemeler getiriyor. AB kurumları aynı zamanda iltica prosedürüne erişimin ve temel hakların korunacağını söylüyor. Yunanistan’ın önerisi ise kriz koşullarında başvurunun kendisinin geçici olarak durdurulmasını gündeme getiriyor.

    Bu nedenle mesele yalnız Yunanistan’ın sınırında kaç kişinin bulunduğu değil. Mesele, Avrupa’nın bundan sonra iltica hakkını kriz zamanlarında korunması gereken bir hak mı, yoksa kriz ortaya çıktığında askıya alınabilecek bir prosedür mü olarak göreceği.

    Göçü yalnız sınırda gören politika, insanı ancak kapıya ulaştığında fark ediyor. Oysa göç çok daha önce başlıyor: bomba düştüğünde, siyasi baskı başladığında, bir aile evini terk etmek zorunda kaldığında, geçimini sağlayamadığında ya da yaşadığı toprak artık güvenli olmadığında.

    Avrupa’nın göç sorunuyla kalıcı biçimde uğraşmak istiyorsa yalnız “Nasıl durduracağız?” sorusunu değil, “İnsanları neden yola çıkaran koşullar devam ediyor ve bu koşulların oluşmasında kimlerin hangi sorumlulukları var?” sorusunu da tartışması gerekiyor.

    Çünkü sınırı kapatmak, göçün nedenlerini ortadan kaldırmıyor. Yalnızca o nedenlerden kaçan insanların önüne yeni bir sınır daha koyuyor.

    GOCCOM YUNANİSTAN

  • Fransa Sokakta: Emekçiler ve Öğrenciler Ayakta

    Fransa Sokakta: Emekçiler ve Öğrenciler Ayakta

    Fransa’da kamu emekçilerinin ücret ve çalışma koşulları için başlattığı grev, lise öğrencilerinin ülke geneline yayılan eylemleriyle birleşti. Öğretmenlerden sağlık çalışanlarına, itfaiyecilerden kamu kurumlarında çalışanlara kadar geniş bir kesim 29 Eylül’de iş bırakarak sokaklara çıktı. Öğrenciler ise öğretmen ve personel eksikliğine, kalabalık sınıflara, kötü durumdaki okul binalarına ve eğitimdeki eşitsizliklere karşı yüzlerce lisede eylem ve blokaj gerçekleştirdi.

    Eylemlerin merkezinde hükümetin 2027 bütçe politikası ve kamu çalışanlarının giderek ağırlaşan ücret kaybı bulunuyor. Hükümet, kamu çalışanlarının temel ücretlerinin belirlenmesinde kullanılan endeks değerini 2027’de yeniden dondurmayı planlıyor. Bu, kamu çalışanlarının genel ücret artışı alamayacağı bir yıl daha anlamına geliyor.

    Sendikalar ise yıllardır devam eden ücret kaybının artık sürdürülemez hale geldiğini belirtiyor. Talepler yalnızca ücret artışıyla sınırlı değil. Kamu hizmetlerinde personel açığının kapatılması, çalışma koşullarının iyileştirilmesi, eğitim ve sağlık hizmetlerine daha fazla kaynak ayrılması da eylemlerin temel talepleri arasında.

    Fransa genelinde yaklaşık 170 gösteri düzenlendi. İçişleri Bakanlığı ülke çapındaki gösterilere 206 bin kişinin katıldığını açıklarken, CGT katılımın 300 binin üzerinde olduğunu bildirdi. Paris’te de resmi rakamlarla sendikaların verdiği rakamlar arasında önemli fark bulunuyor.

    İtfaiyeciler eylemlerin en görünür gruplarından biri oldu. Özellikle yaz aylarında Fransa’yı etkileyen büyük yangınların ardından personel ve kaynak yetersizliğinin daha fazla görünür hale geldiğini belirten itfaiyeciler, çalışma koşullarının ve ücretlerin iyileştirilmesini talep ediyor.

    Eğitim alanındaki sorunlar ise kamu çalışanlarının greviyle aynı gün ülke çapında büyüyen öğrenci hareketiyle daha görünür hale geldi.

    Lise öğrencilerinin eylemleri 21 Eylül’de Paris yakınlarındaki Créteil’de bulunan Saint-Exupéry Lisesi’nde başladı. Doldurulmayan öğretmen kadrolarına karşı başlayan tepki kısa sürede başka okullara yayıldı. Öğrenciler öğretmen ve personel eksikliğinin yanı sıra kalabalık sınıfları, bakımsız okul binalarını ve eğitimde bölgeler arasındaki eşitsizlikleri gündeme taşıdı.

    29 Eylül’de öğrenci eylemleri ülke çapında genişledi. Yaklaşık 410 lise çeşitli biçimlerde eylemlerden etkilendi. Eğitim Bakanlığı 45 okulda tam blokaj, 46 okulda ise blokaj girişimi kaydetti.

    Özellikle Paris’in banliyölerinde öğrencilerin taleplerinde eğitimdeki eşitsizlik öne çıkıyor. Bazı okullarda öğrenciler 35 kişilik sınıflarda eğitim gördüklerini, öğretmen eksikliği nedeniyle derslerin yapılamadığını ve temel eğitim araçlarına ulaşmakta sorun yaşadıklarını anlatıyor.

    Öğrenci hareketinin büyümesiyle birlikte bazı kentlerde polisle çatışmalar da yaşandı. Yetkililerin son açıklamalarına göre olaylarda en az 76 kişi yaralandı, yaklaşık 440 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanların büyük bölümünün reşit olmadığı bildirildi. Bununla birlikte ülke genelindeki öğrenci eylemlerinin büyük bölümünün olaysız gerçekleştiği belirtiliyor.

    Eylemler kısa sürede siyasi tartışmanın da merkezine yerleşti. Hükümet, bazı muhalefet siyasetçilerini öğrenci hareketini siyasi amaçlarla kullanmakla suçlarken, muhalefet temsilcileri polisin müdahalelerini eleştiriyor. Eğitim Bakanlığı ise öğrencilerin eğitim koşullarına ilişkin bazı taleplerinin meşru olduğunu kabul ederken şiddet olaylarını kınadı.

    Fransa’daki hareket böylece yalnızca bir günlük kamu çalışanları grevinin sınırlarını aşmış durumda. Bir tarafta satın alma gücünün gerilediğini söyleyen kamu emekçileri, diğer tarafta eğitim sistemindeki personel, altyapı ve eşitsizlik sorunlarına karşı sokağa çıkan öğrenciler bulunuyor.

    2027 bütçesi üzerindeki tartışmalar sürerken hükümet kamu harcamalarını kontrol altında tutmaya çalışıyor. Sendikalar ise bütçe açığının bedelinin kamu çalışanlarına ve kamu hizmetlerine ödetilmesine karşı çıkıyor.

    29 Eylül’de aynı sokaklarda buluşan iki hareketin çıkış noktaları farklı olsa da ortak bir sorun etrafında birleşiyor: Kamu hizmetlerine ayrılan kaynakların, çalışanların ücretlerinin ve eğitim koşullarının nasıl şekilleneceği.

    Fransa’da bundan sonraki kritik aşama hükümet ile sendikalar arasındaki görüşmeler olacak. Sendikalar taleplerine karşılık verilmemesi halinde yeni eylemlerin gündeme gelebileceği uyarısında bulunurken, lise öğrencilerinin başlattığı hareket de birçok kentte devam ediyor.

    GOCCOM Fransa

  • Güney Afrika’da Mültecilere 30 Eylül Tehdidi

    Güney Afrika’da Mültecilere 30 Eylül Tehdidi

    Güney Afrika’nın Durban kentinde yüzlerce mülteci ve sığınmacı, göç karşıtı “March and March” hareketinin belgesiz göçmenlerin ülkeyi terk etmesi için ilan ettiği 30 Eylül tarihi yaklaşırken yeni saldırılardan endişe ediyor. Hukuki bağlayıcılığı bulunmayan çağrı, son aylarda yaşanan yabancı karşıtı saldırılar ve tehditler nedeniyle mülteci topluluklarında güvenlik kaygısını artırdı.

    Durban’daki gerilimin merkezinde, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Burundi, Uganda, Mozambik ve diğer Afrika ülkelerinden gelen mülteci ve sığınmacılar bulunuyor. Yabancı karşıtı saldırılardan duydukları korku nedeniyle yaşadıkları mahallelerden ayrılan yüzlerce kişi, aylar boyunca Durban’daki İçişleri Bakanlığı binasının çevresinde geçici olarak yaşadı. Aralarında kadınlar ve çocuklar da bulunuyordu.

    Gerilim 3 Eylül’de şiddete dönüştü. Göç karşıtı grubun üyeleriyle bölgede bulunan mülteci ve sığınmacılar arasında çıkan olaylarda en az dört kişinin yaralandığı bildirildi.

    March and March, kampanyasının yabancıları değil belgesiz göçü, suçu ve hükümetin göç politikasını hedef aldığını savunuyor ve yabancı düşmanlığı suçlamalarını reddediyor. Mülteciler ise baskının yalnızca belgesiz kişilerle sınırlı kalmadığını, yasal statüye sahip yabancıların da hedef olabildiğini belirtiyor.

    Güney Afrika hükümeti eylül ortasında Durban’daki geçici yerleşimi boşalttı. Mülteci ve sığınmacılara daha önce yaşadıkları bölgelere dönmeleri ya da Durban’dan yüzlerce kilometre uzaktaki Gauteng eyaletinde bulunan Lindela Geri Gönderme Merkezi’ne gitmeleri seçenekleri sunuldu.

    15 Eylül’de 274 kişi Lindela’ya nakledildi. Hükümet verilerine göre bunların 191’i Demokratik Kongo Cumhuriyeti, 76’sı Burundi, beşi Uganda, biri Mozambik ve biri Gana vatandaşıydı. Yaklaşık 150 kişi ise Durban’da kalmayı tercih etti.

    Geçici yerleşimin boşaltılması güvenlik sorununu sona erdirmedi. Yaşadıkları bölgelere dönmeyen mültecilerin bir bölümü yeniden saldırıya uğramaktan korktuklarını bildiriyor. Aylar süren yerinden edilme nedeniyle işini ve geçim kaynağını kaybedenler de bulunuyor.

    Güney Afrika’da yabancılara yönelik şiddet uzun süredir önemli bir toplumsal sorun. 2008’de ülkenin farklı bölgelerine yayılan yabancı karşıtı saldırılarda onlarca kişi yaşamını yitirmiş, binlerce kişi yerinden edilmişti. Sonraki yıllarda da göçmenleri hedef alan saldırılar yaşandı.

    Ekonomik sıkıntılar, yüksek işsizlik, suç ve kamu hizmetlerindeki sorunlar son dönemde yeniden göç tartışmasının merkezine taşındı. Bu ortamda mülteci ve göçmenlerin ekonomik ve toplumsal sorunlardan sorumlu tutulmasına yönelik söylemler de güç kazanıyor.

    Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği verilerine göre Güney Afrika, 2025 yılında 167 binden fazla mülteci ve sığınmacıya ev sahipliği yapıyordu. Ülkede genel bir mülteci kampı sistemi bulunmadığından mültecilerin büyük bölümü kentlerde ve yerel topluluklarla birlikte yaşıyor.

    Durban’daki tartışmanın önemli noktalarından biri de göçmenlerin ülkeden çıkarılmasına kimin karar verebileceği. Güney Afrika hükümeti, göç yasalarını uygulama ve sınır dışı işlemlerini yürütme yetkisinin devlete ait olduğunu, özel kişi veya grupların yabancıları ülkeden çıkarma yetkisinin bulunmadığını belirtiyor.

    Bu nedenle March and March tarafından ilan edilen 30 Eylül tarihi resmi bir sınır dışı süresi değil. Ancak tarih yaklaştıkça, daha önce saldırı ve tehditlerle karşılaşan mülteci ve sığınmacılar arasında yeni şiddet olaylarının yaşanabileceğine ilişkin kaygılar artıyor.

    Durban’da kalanlar açısından sorun henüz çözülmüş değil: Güvenli barınma, geçim kaynaklarına erişim ve daha önce terk ettikleri bölgelere güvenli dönüş belirsizliğini koruyor.

    Goccom

  • Geri Dönüş mü, Zorunlu Dönüş mü?

    Geri Dönüş mü, Zorunlu Dönüş mü?

    Malezya’nın binlerce Myanmar mültecisini geri gönderme planı, “gönüllü dönüş” söylemi ile zorunlu geri gönderme arasındaki sınırı yeniden tartışmaya açtı. Myanmar’da çatışmalar ve ağır insan hakları ihlalleri sürerken, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ülkenin güvenli olmadığını vurguluyor.

    Malezya hükümeti, ilk aşamada yaklaşık 1.500 Myanmar mültecisini geri göndermeye hazırlanıyor. Daha geniş planın ise toplam 5 bin Rohingya mülteciyi kapsadığı belirtiliyor. Hükümet bu süreci “gönüllü geri dönüş” olarak tanımlıyor. Ancak bu tanım, mültecilerin içinde bulunduğu hukuki ve toplumsal koşullar nedeniyle ciddi biçimde tartışmalı.

    Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği, Myanmar’da silahlı çatışmaların ve güvensizliğin devam ettiğini, bu nedenle ülkeye dönüş için uygun koşulların oluşmadığını belirtiyor. UNHCR ayrıca geri dönüşların ancak gönüllü, güvenli, bilgilendirilmiş ve insan onuruna uygun biçimde gerçekleşmesi gerektiğini vurguluyor.

    Sorunun en kritik noktası da burada ortaya çıkıyor. Bir insanın bulunduğu ülkede kalıcı statüsü yoksa, çalışma ve sosyal güvence haklarına sınırlı erişimi varsa, geleceği belirsizlik içindeyse ve sürekli sınır dışı edilme korkusuyla yaşıyorsa, yaptığı “geri dönme tercihi” ne kadar özgür kabul edilebilir?

    Malezya, Güneydoğu Asya’da en fazla Myanmar mültecisine ev sahipliği yapan ülkelerden biri. Ülkedeki mültecilerin büyük bölümünü Rohingyalar ve Myanmar’ın diğer etnik topluluklarından gelen insanlar oluşturuyor. Ancak Malezya’da kapsamlı bir ulusal iltica sistemi bulunmadığı için mültecilerin hukuki statüsü son derece kırılgan.

    Myanmar’da ise 2021 askeri darbesinden sonra başlayan iç savaş ve siyasal şiddet hâlâ sürüyor. Ülkenin birçok bölgesinde çatışmalar, zorla yerinden edilmeler ve ağır insan hakları ihlalleri devam ediyor. Böyle bir ortamda binlerce insanı geri göndermek, yalnızca bir göç yönetimi meselesi olarak görülemez.

    Uluslararası korumanın temel ilkelerinden biri, insanların yaşamlarının veya temel haklarının ciddi biçimde tehlikeye gireceği ülkelere zorla gönderilmemesidir. Bu nedenle Malezya’nın planı, “geri dönüş” kavramının arkasında nasıl bir siyasal baskı ve zorunluluk bulunduğu sorusunu gündeme getiriyor.

    Bugün göç politikalarında giderek daha sık görülen bir yöntem var: Devletler doğrudan “zorla gönderme” demiyor, bunun yerine “gönüllü dönüş”, “yeniden yerleştirme” veya “geri kabul” gibi daha yumuşak kavramlar kullanıyor. Ancak kavramların değişmesi, insanların karşı karşıya olduğu tehlikeyi ortadan kaldırmıyor.

    Asıl soru şu:

    Bir ülke güvenli değilse, geri dönüş gerçekten gönüllü olabilir mi?

    GOCCOM açısından mesele yalnızca kaç kişinin geri gönderileceği değil. Asıl mesele, mültecilik hakkının giderek daraltıldığı bir dünyada, korunmaya ihtiyaç duyan insanların hangi koşullarda ve hangi baskılar altında “geri dönmeye” zorlandığıdır.