ADALET PEŞİNDE AİLELERİ PLATFORMU
BASIN AÇIKLAMASI
20 Eylül 2026
Değerli basın emekçileri,
“Asrın Katliamı” olarak adlandırdığımız 6 Şubat depremlerinin üzerinden 1322 gün, dört adli yıl geçti. Buna rağmen adalet hâlâ sağlanmadı.
Yeni adli yıl 1 Eylül itibarıyla başladı. Bizler ise geçmiş adli yıllardan alacaklıyız.
Hukukun üstünlüğü, hiç kimsenin makamı, unvanı ya da nüfuzu nedeniyle kanunların üzerinde tutulmamasını ve herkesin kanun önünde eşit olmasını gerektirir. Adalet gecikmeksizin, ayrım gözetmeksizin ve hiçbir makamın etkisi altında kalmaksızın tesis edilmelidir. Yargı bağımsızlığı yalnızca kâğıt üzerinde değil, her soruşturmada, her dava dosyasında ve her kararda somutlaşmalıdır.
Dört adli yılın sonunda gördüğümüz sorun artık tek tek dava dosyalarının gecikmesinden ibaret değildir. Soruşturmalardan bilirkişiliğe, kamu görevlilerinin sorumluluğundan yargılama usulüne kadar uzanan yapısal bir hesap verebilirlik sorunu ile karşı karşıyayız.
İDDİANAMESİ HÂLÂ HAZIRLANMAYAN DOSYALAR VAR
35 kişinin yaşamını yitirdiği Rana Apartmanı ve 31 kişinin hayatını kaybettiği Arı Apartmanı’nın da bulunduğu onlarca dosyada iddianameler hâlâ hazırlanmadı.
Aradan üç buçuk yılı aşkın süre geçmişken ölümle sonuçlanan yıkımlara ilişkin soruşturmaların tamamlanmamış olması kabul edilemez. Deliller toplanmalı, sorumlular belirlenmeli ve soruşturmalar makul sürede tamamlanmalıdır.
Soruşturma aşamasındaki dosyalar daha fazla bekletilmemeli; yeterli şüphe bulunan dosyalarda iddianameler gecikmeksizin hazırlanmalıdır.
CEZA ADALETİ EŞİT VE TUTARLI UYGULANMALIDIR
Kahramanmaraş’ta 124 canımızı kaybettiğimiz Ebrar Sitesi G Blok davasında müteahhide 17 yıl 4 ay hapis cezası verilirken, aynı dosyada yargılanan dönemin belediye İmar İşleri Müdürü ve müdür yardımcısına verilen sekizer yıllık cezalar “iyi hâl indirimi” uygulanarak 6 yıl 8’er aya düşürüldü.
Penta Park Sitesi davasında ise tekneyle yurt dışına kaçmaya çalışırken yakalanan bir müteahhide “iyi hâl indirimi” uygulandı.
Takdiri indirim nedenleri otomatik bir uygulamaya dönüşmemeli; her dosyada somut, denetlenebilir ve gerekçeli biçimde değerlendirilmelidir. Adalet, ceza hukukunun herkes için eşit ve tutarlı uygulanmasını gerektirir.
FİRARİ SANIKLAR YAKALANMALIDIR
Adıyaman’da 83 canımızı yitirdiğimiz Üzümkent Sitesi davasının müteahhidi hakkında kırmızı bülten çıkarılmasına rağmen aylardır bulunamadı. Kahramanmaraş’ta 152 canımızı kaybettiğimiz Palmiye Sitesi davasında hapis cezası alan müteahhit ise uzun süredir firari.
Hakkında yakalama kararı bulunan sanıkların bulunması ve yargı önüne çıkarılması etkili bir ceza yargılamasının gereğidir. Firari sanıkların yakalanması için etkili bütün tedbirler gecikmeksizin alınmalıdır.
“İMAR BARIŞI”NIN SONUÇLARI DA SORUŞTURULMALIDIR
Malatya’da 31 canımızın yitirildiği Trend Garden Rezidansın “İmar Barışı” kapsamında 12 daireden 42 daireye çıkarıldığı ortaya çıktı.
Bu ve benzeri dosyalarda yalnızca binanın son durumundan sorumlu kişiler değil, yapının güvenliğini etkileyen değişikliklerin hangi idari ve hukuki süreçler sonucunda mümkün olduğu da araştırılmalıdır.
İmar Barışı düzenlemelerinin depremde yıkılan yapılar üzerindeki etkisi ve bu süreçlerde sorumluluğu bulunan kişi ve kurumların rolü etkili biçimde araştırılmalıdır.
SUÇ VASFI DELİLLERE GÖRE BELİRLENMELİDİR
Adana’da 96 canımızı yitirdiğimiz Alpargün Apartmanı dosyasında yerel mahkeme “olası kastla öldürme” suçundan 62 kez müebbet ve 865 yıl hapis cezası verdi. Karar kanun yolu incelemesine taşındı.
Deprem davalarında suç vasfının belirlenmesi adalet arayışının en önemli meselelerinden biridir. Talebimiz bütün dosyaların otomatik olarak aynı suç vasfıyla değerlendirilmesi değildir. Somut olayın delilleri sanığın yapının taşıdığı riski bildiğini ve buna rağmen davranışını sürdürdüğünü ortaya koyuyorsa, olası kast ihtimali etkili biçimde araştırılmalı; dosyalar peşinen bilinçli taksirle sınırlandırılmamalıdır.
Bu değerlendirme yapılırken aynı sanığın başka deprem dosyalarında da yargılanıp yargılanmadığı görmezden gelinmemelidir. Bazı sanıkların çok sayıda ayrı yapının yıkılması nedeniyle yargılandığını görüyoruz.
Birden fazla dosyada sanık olmak tek başına suçluluğu veya daha ağır bir suç vasfını göstermez. Ancak benzer eylem ve ihmallerin farklı yapılarda tekrar edip etmediği, sanığın riskleri bilip bilmediği ve buna rağmen aynı davranış biçimini sürdürüp sürdürmediği araştırılmalıdır.
Tekrar eden uygulamalar sanığın bilgi, öngörü ve kusur derecesinin belirlenmesi bakımından önemlidir. Aynı sanığın birden fazla deprem dosyasında yargılandığı durumlarda, dosyalar arasındaki bağlantılar ve tekrar eden eylem ve ihmaller suç vasfı belirlenirken dikkate alınmalıdır.
SORUMLULUK YALNIZCA MÜTEAHHİTLERDEN İBARET DEĞİLDİR
6 Şubat depremlerinin ardından yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda temel sorunlardan biri, sorumluluk zincirinin bütününün yeterince araştırılmamasıdır.
Bir binanın yapılması ve kullanılmaya devam edilmesi yalnızca müteahhidin eyleminden ibaret değildir. Projelendirme, ruhsatlandırma, yapı denetimi, yapı kullanma izni, tadilatlar, risk tespiti ve gerektiğinde güçlendirme süreçlerinde farklı kişi ve kamu kurumlarının görev ve sorumlulukları bulunmaktadır.
Etkili soruşturma, yalnızca yapıyı inşa eden kişileri değil, yapının güvenliğinden sorumlu bütün denetim ve karar zincirini kapsamalıdır.
KAMU GÖREVLİLERİNİN SORUMLULUĞU ARAŞTIRILMALIDIR
Maraş’taki Arıkan Sitesi’ne ilişkin bilirkişi raporunda, AFAD’ın risk azaltma planında binanın bulunduğu bölgeye ilişkin risklerin ortaya konulduğu belirtilmiş ve kamu kurumlarının sorumluluğu tartışılmıştır.
Bilirkişi raporlarında kamu görevlilerinin kusur veya sorumluluğuna ilişkin tespitler bulunuyorsa bunlar etkili bir soruşturmaya konu edilmelidir. Kamu görevlileri bakımından uygulanan soruşturma izni mekanizması, soruşturmayı geciktiren veya fiilen engelleyen bir koruma zırhına dönüşmemelidir.
Osmaniye Bilge Sitesi’nde 27’si bebek ve çocuk olmak üzere 105 canımızı kaybettik. Hapis cezası alan eski belediye başkanının tahliyesine karar veren mahkemenin başkanıyla birlikte çekilmiş fotoğrafının kamuoyuna yansıması, yargının tarafsızlığına ilişkin sorular doğurmuştur. Bu durum şüpheye yer bırakmayacak biçimde açıklığa kavuşturulmalıdır.
KAMU BİNALARINDAKİ ÖLÜMLERİN HESABI DA SORULMALIDIR
6 Şubat depremlerinde hastaneler, okullar, yurtlar ve diğer kamu hizmet binaları da yıkıldı.
Kamu binaları sıradan yapılar değildir. Bir hastanenin güvenliği hastaların yaşam hakkıyla, bir okulun güvenliği çocukların yaşam ve eğitim hakkıyla, bir öğrenci yurdunun güvenliği ise devletin koruma yükümlülüğüyle doğrudan bağlantılıdır.
Anayasa’nın 17. maddesi yaşam hakkını güvence altına alır. Kamu binalarında risklerin bilinmesine rağmen gerekli tespit, bakım ve güçlendirme önlemlerinin alınmaması yalnızca teknik veya idari bir eksiklik olarak görülemez; devletin yaşamı koruma yükümlülüğü bakımından da araştırılmalıdır.
Hatay bunun en ağır örneklerinden biridir. Araştırmalarımıza göre Hatay’da ölümlerin meydana geldiği devlete ait üç, özel iki hastane yıkılmıştır.
125 canımızı yitirdiğimiz İskenderun Devlet Hastanesi’nde iddianame hâlâ hazırlanmadı. 68 canımızı yitirdiğimiz Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ek Hizmet Binası’nda ise eski başhekimler ve il sağlık müdürleri hakkında soruşturma izni verilmedi.
Bu büyüklükte can kaybına yol açan kamu hizmet binalarının yıkılmasında sorumluluk tek bir kişiyle sınırlandırılamaz. Yapının güvenliği, risklerin tespiti, bakım ve güçlendirme kararları ile kullanımının sürdürülmesinde sorumluluğu bulunanların eylem ve ihmalleri incelenmelidir.
13 canımızı yitirdiğimiz bir kız öğrenci yurdunda binanın daha önce “depreme dayanıklı” olarak değerlendirilmiş olması, raporu hazırlayan mühendisin ilk derece mahkemesinde beraatine gerekçe yapılmış; ancak Yargıtay bu beraat kararını bozmuştur.
Bu örnek bir kez daha göstermektedir ki bir binanın güvenli olduğunu belirleyen, onaylayan ve kullanılmasına izin verenlerin her biri denetim ve sorumluluk zincirinin parçasıdır.
USUL HATALARI ADALETİ GECİKTİRMEMELİDİR
Deprem davalarında sorun yalnızca soruşturmaların gecikmesi değildir. Yargılama sırasında yapılan usul hataları da bazı davaların yıllar sonra yeniden görülmesine neden olmaktadır.
69 canımızı kaybettiğimiz bir dosyada Bölge Adliye Mahkemesi’nin duruşma açmadan, bilirkişi raporundaki imzalara ilişkin itirazları araştırmadan ve yeterli gerekçe ortaya koymadan verdiği karar Yargıtay tarafından bozulmuş; üç buçuk yılı aşkın süredir devam eden dava yeniden görülmek durumunda kalmıştır.
Kahramanmaraş’taki başka bir dosyada ise istinaf mahkemesinin verdiği bozma kararındaki hukuka aykırılıklar nedeniyle dava yeniden görülme noktasına gelmiştir.
Adalet yalnızca verilmiş bir hüküm değildir. Soruşturmanın başlangıcından kesin karara kadar bütün sürecin hukuka uygun yürütülmesini gerektirir. Usul hatalarının bedelini yıllarca adliye koridorlarında bekleyen aileler ödememelidir.
YENİ ADLİ YILDA BEŞ ACİL TALEBİMİZ VAR
Üç buçuk yılı aşkın süredir sürdürdüğümüz adalet mücadelesinde ihmaller zincirinin üstünün örtülmesine izin vermeyeceğiz.
Yetkili makamlara ve yargı organlarına çağrımız açıktır:
- Etkili ve zamanında soruşturma:
Bekleyen soruşturmalar tamamlanmalı, deliller gecikmeksizin toplanmalı ve yeterli şüphe bulunan dosyalarda iddianameler hazırlanmalıdır. - Bütün sorumluluk zincirinin araştırılması:
Soruşturmalar müteahhitlerle sınırlandırılmamalı; projelendirme, ruhsatlandırma, yapı denetimi, kullanım izni, risk tespiti ve güçlendirme süreçlerinde sorumluluğu bulunan bütün kişi ve kamu görevlilerinin eylem ve ihmalleri araştırılmalıdır. Soruşturma izni süreçleri etkili soruşturmanın önünde engel oluşturmamalıdır. - Bağımsız, tarafsız ve bilimsel bilirkişilik:
Bilirkişi incelemeleri bilimsel verilere dayanmalı, denetlenebilir olmalı ve sorumluluk zincirinin bütününü kapsamalıdır. Çelişkili raporlar giderilmeden karar verilmemelidir. - Suç vasfının bütün deliller değerlendirilerek belirlenmesi:
Olası kasta ilişkin unsurların bulunduğu dosyalarda bu ihtimal etkili biçimde araştırılmalı; aynı sanığın birden fazla deprem dosyasında yargılandığı durumlarda tekrar eden eylem ve ihmaller ile dosyalar arasındaki bağlantılar da değerlendirilmelidir. - Makul sürede ve usule uygun yargılama:
Firari sanıkların yakalanması için etkili tedbirler alınmalı; eksik evrak, bilirkişi gecikmeleri ve usul hataları nedeniyle davaların yıllarca sürmesine son verilmelidir. Kararlar gerekçeli, denetlenebilir ve hukuka uygun olmalıdır.
Dört adli yıl geçti.
Biz artık yalnızca tek tek sanıkların cezalandırılmasını değil, 6 Şubat’ta on binlerce insanın neden yaşamını yitirdiğinin ve bu ölümleri önlemekle yükümlü bütün kişi ve kurumların sorumluluğunun ortaya çıkarılmasını istiyoruz.
Hukukun üstünlüğü bir söylemden ibaret değildir. İddianamesi hazırlanmayan dosyada, araştırılmayan kamu görevlisinde, yakalanmayan firari sanıkta, eksik bilirkişi incelemesinde ve usul hataları nedeniyle başa dönen davada sınanır.
Geç gelen adalet, adalet değildir!
Yitirdiğimiz canların hesabı sorulana ve sorumluluğu bulunan herkesin eylem ve ihmalleri bağımsız ve etkili bir yargı sürecinde araştırılana kadar adalet mücadelemizden vazgeçmeyeceğiz.
Adalet Peşinde Aileleri Platformu
20 Eylül 2026

