Güney Afrika’da Mültecilere 30 Eylül Tehdidi

Güney Afrika’nın Durban kentinde yüzlerce mülteci ve sığınmacı, göç karşıtı “March and March” hareketinin belgesiz göçmenlerin ülkeyi terk etmesi için ilan ettiği 30 Eylül tarihi yaklaşırken yeni saldırılardan endişe ediyor. Hukuki bağlayıcılığı bulunmayan çağrı, son aylarda yaşanan yabancı karşıtı saldırılar ve tehditler nedeniyle mülteci topluluklarında güvenlik kaygısını artırdı.

Durban’daki gerilimin merkezinde, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Burundi, Uganda, Mozambik ve diğer Afrika ülkelerinden gelen mülteci ve sığınmacılar bulunuyor. Yabancı karşıtı saldırılardan duydukları korku nedeniyle yaşadıkları mahallelerden ayrılan yüzlerce kişi, aylar boyunca Durban’daki İçişleri Bakanlığı binasının çevresinde geçici olarak yaşadı. Aralarında kadınlar ve çocuklar da bulunuyordu.

Gerilim 3 Eylül’de şiddete dönüştü. Göç karşıtı grubun üyeleriyle bölgede bulunan mülteci ve sığınmacılar arasında çıkan olaylarda en az dört kişinin yaralandığı bildirildi.

March and March, kampanyasının yabancıları değil belgesiz göçü, suçu ve hükümetin göç politikasını hedef aldığını savunuyor ve yabancı düşmanlığı suçlamalarını reddediyor. Mülteciler ise baskının yalnızca belgesiz kişilerle sınırlı kalmadığını, yasal statüye sahip yabancıların da hedef olabildiğini belirtiyor.

Güney Afrika hükümeti eylül ortasında Durban’daki geçici yerleşimi boşalttı. Mülteci ve sığınmacılara daha önce yaşadıkları bölgelere dönmeleri ya da Durban’dan yüzlerce kilometre uzaktaki Gauteng eyaletinde bulunan Lindela Geri Gönderme Merkezi’ne gitmeleri seçenekleri sunuldu.

15 Eylül’de 274 kişi Lindela’ya nakledildi. Hükümet verilerine göre bunların 191’i Demokratik Kongo Cumhuriyeti, 76’sı Burundi, beşi Uganda, biri Mozambik ve biri Gana vatandaşıydı. Yaklaşık 150 kişi ise Durban’da kalmayı tercih etti.

Geçici yerleşimin boşaltılması güvenlik sorununu sona erdirmedi. Yaşadıkları bölgelere dönmeyen mültecilerin bir bölümü yeniden saldırıya uğramaktan korktuklarını bildiriyor. Aylar süren yerinden edilme nedeniyle işini ve geçim kaynağını kaybedenler de bulunuyor.

Güney Afrika’da yabancılara yönelik şiddet uzun süredir önemli bir toplumsal sorun. 2008’de ülkenin farklı bölgelerine yayılan yabancı karşıtı saldırılarda onlarca kişi yaşamını yitirmiş, binlerce kişi yerinden edilmişti. Sonraki yıllarda da göçmenleri hedef alan saldırılar yaşandı.

Ekonomik sıkıntılar, yüksek işsizlik, suç ve kamu hizmetlerindeki sorunlar son dönemde yeniden göç tartışmasının merkezine taşındı. Bu ortamda mülteci ve göçmenlerin ekonomik ve toplumsal sorunlardan sorumlu tutulmasına yönelik söylemler de güç kazanıyor.

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği verilerine göre Güney Afrika, 2025 yılında 167 binden fazla mülteci ve sığınmacıya ev sahipliği yapıyordu. Ülkede genel bir mülteci kampı sistemi bulunmadığından mültecilerin büyük bölümü kentlerde ve yerel topluluklarla birlikte yaşıyor.

Durban’daki tartışmanın önemli noktalarından biri de göçmenlerin ülkeden çıkarılmasına kimin karar verebileceği. Güney Afrika hükümeti, göç yasalarını uygulama ve sınır dışı işlemlerini yürütme yetkisinin devlete ait olduğunu, özel kişi veya grupların yabancıları ülkeden çıkarma yetkisinin bulunmadığını belirtiyor.

Bu nedenle March and March tarafından ilan edilen 30 Eylül tarihi resmi bir sınır dışı süresi değil. Ancak tarih yaklaştıkça, daha önce saldırı ve tehditlerle karşılaşan mülteci ve sığınmacılar arasında yeni şiddet olaylarının yaşanabileceğine ilişkin kaygılar artıyor.

Durban’da kalanlar açısından sorun henüz çözülmüş değil: Güvenli barınma, geçim kaynaklarına erişim ve daha önce terk ettikleri bölgelere güvenli dönüş belirsizliğini koruyor.

Goccom

Yorum yap

← Ana Sayfaya Dön