Kategori: Türkiye

  • 20 Eylül 2026’da yapılan basın açıklaması durumun korkunç derecede adaletsizliğini ayrıntılarıyla, kanıtlarıyla ortaya koymaktadır. Açıklamayı aynen yayınlıyoruz:

    20 Eylül 2026’da yapılan basın açıklaması durumun korkunç derecede adaletsizliğini ayrıntılarıyla, kanıtlarıyla ortaya koymaktadır. Açıklamayı aynen yayınlıyoruz:

    ADALET PEŞİNDE AİLELERİ PLATFORMU
    BASIN AÇIKLAMASI
    20 Eylül 2026
    Değerli basın emekçileri,

    “Asrın Katliamı” olarak adlandırdığımız 6 Şubat depremlerinin üzerinden 1322 gün, dört adli yıl geçti. Buna rağmen adalet hâlâ sağlanmadı.
    Yeni adli yıl 1 Eylül itibarıyla başladı. Bizler ise geçmiş adli yıllardan alacaklıyız.
    Hukukun üstünlüğü, hiç kimsenin makamı, unvanı ya da nüfuzu nedeniyle kanunların üzerinde tutulmamasını ve herkesin kanun önünde eşit olmasını gerektirir. Adalet gecikmeksizin, ayrım gözetmeksizin ve hiçbir makamın etkisi altında kalmaksızın tesis edilmelidir. Yargı bağımsızlığı yalnızca kâğıt üzerinde değil, her soruşturmada, her dava dosyasında ve her kararda somutlaşmalıdır.
    Dört adli yılın sonunda gördüğümüz sorun artık tek tek dava dosyalarının gecikmesinden ibaret değildir. Soruşturmalardan bilirkişiliğe, kamu görevlilerinin sorumluluğundan yargılama usulüne kadar uzanan yapısal bir hesap verebilirlik sorunu ile karşı karşıyayız.

    İDDİANAMESİ HÂLÂ HAZIRLANMAYAN DOSYALAR VAR
    35 kişinin yaşamını yitirdiği Rana Apartmanı ve 31 kişinin hayatını kaybettiği Arı Apartmanı’nın da bulunduğu onlarca dosyada iddianameler hâlâ hazırlanmadı.
    Aradan üç buçuk yılı aşkın süre geçmişken ölümle sonuçlanan yıkımlara ilişkin soruşturmaların tamamlanmamış olması kabul edilemez. Deliller toplanmalı, sorumlular belirlenmeli ve soruşturmalar makul sürede tamamlanmalıdır.
    Soruşturma aşamasındaki dosyalar daha fazla bekletilmemeli; yeterli şüphe bulunan dosyalarda iddianameler gecikmeksizin hazırlanmalıdır.

    CEZA ADALETİ EŞİT VE TUTARLI UYGULANMALIDIR
    Kahramanmaraş’ta 124 canımızı kaybettiğimiz Ebrar Sitesi G Blok davasında müteahhide 17 yıl 4 ay hapis cezası verilirken, aynı dosyada yargılanan dönemin belediye İmar İşleri Müdürü ve müdür yardımcısına verilen sekizer yıllık cezalar “iyi hâl indirimi” uygulanarak 6 yıl 8’er aya düşürüldü.
    Penta Park Sitesi davasında ise tekneyle yurt dışına kaçmaya çalışırken yakalanan bir müteahhide “iyi hâl indirimi” uygulandı.
    Takdiri indirim nedenleri otomatik bir uygulamaya dönüşmemeli; her dosyada somut, denetlenebilir ve gerekçeli biçimde değerlendirilmelidir. Adalet, ceza hukukunun herkes için eşit ve tutarlı uygulanmasını gerektirir.

    FİRARİ SANIKLAR YAKALANMALIDIR
    Adıyaman’da 83 canımızı yitirdiğimiz Üzümkent Sitesi davasının müteahhidi hakkında kırmızı bülten çıkarılmasına rağmen aylardır bulunamadı. Kahramanmaraş’ta 152 canımızı kaybettiğimiz Palmiye Sitesi davasında hapis cezası alan müteahhit ise uzun süredir firari.
    Hakkında yakalama kararı bulunan sanıkların bulunması ve yargı önüne çıkarılması etkili bir ceza yargılamasının gereğidir. Firari sanıkların yakalanması için etkili bütün tedbirler gecikmeksizin alınmalıdır.

    “İMAR BARIŞI”NIN SONUÇLARI DA SORUŞTURULMALIDIR
    Malatya’da 31 canımızın yitirildiği Trend Garden Rezidansın “İmar Barışı” kapsamında 12 daireden 42 daireye çıkarıldığı ortaya çıktı.
    Bu ve benzeri dosyalarda yalnızca binanın son durumundan sorumlu kişiler değil, yapının güvenliğini etkileyen değişikliklerin hangi idari ve hukuki süreçler sonucunda mümkün olduğu da araştırılmalıdır.
    İmar Barışı düzenlemelerinin depremde yıkılan yapılar üzerindeki etkisi ve bu süreçlerde sorumluluğu bulunan kişi ve kurumların rolü etkili biçimde araştırılmalıdır.

    SUÇ VASFI DELİLLERE GÖRE BELİRLENMELİDİR
    Adana’da 96 canımızı yitirdiğimiz Alpargün Apartmanı dosyasında yerel mahkeme “olası kastla öldürme” suçundan 62 kez müebbet ve 865 yıl hapis cezası verdi. Karar kanun yolu incelemesine taşındı.
    Deprem davalarında suç vasfının belirlenmesi adalet arayışının en önemli meselelerinden biridir. Talebimiz bütün dosyaların otomatik olarak aynı suç vasfıyla değerlendirilmesi değildir. Somut olayın delilleri sanığın yapının taşıdığı riski bildiğini ve buna rağmen davranışını sürdürdüğünü ortaya koyuyorsa, olası kast ihtimali etkili biçimde araştırılmalı; dosyalar peşinen bilinçli taksirle sınırlandırılmamalıdır.
    Bu değerlendirme yapılırken aynı sanığın başka deprem dosyalarında da yargılanıp yargılanmadığı görmezden gelinmemelidir. Bazı sanıkların çok sayıda ayrı yapının yıkılması nedeniyle yargılandığını görüyoruz.
    Birden fazla dosyada sanık olmak tek başına suçluluğu veya daha ağır bir suç vasfını göstermez. Ancak benzer eylem ve ihmallerin farklı yapılarda tekrar edip etmediği, sanığın riskleri bilip bilmediği ve buna rağmen aynı davranış biçimini sürdürüp sürdürmediği araştırılmalıdır.
    Tekrar eden uygulamalar sanığın bilgi, öngörü ve kusur derecesinin belirlenmesi bakımından önemlidir. Aynı sanığın birden fazla deprem dosyasında yargılandığı durumlarda, dosyalar arasındaki bağlantılar ve tekrar eden eylem ve ihmaller suç vasfı belirlenirken dikkate alınmalıdır.

    SORUMLULUK YALNIZCA MÜTEAHHİTLERDEN İBARET DEĞİLDİR
    6 Şubat depremlerinin ardından yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda temel sorunlardan biri, sorumluluk zincirinin bütününün yeterince araştırılmamasıdır.
    Bir binanın yapılması ve kullanılmaya devam edilmesi yalnızca müteahhidin eyleminden ibaret değildir. Projelendirme, ruhsatlandırma, yapı denetimi, yapı kullanma izni, tadilatlar, risk tespiti ve gerektiğinde güçlendirme süreçlerinde farklı kişi ve kamu kurumlarının görev ve sorumlulukları bulunmaktadır.
    Etkili soruşturma, yalnızca yapıyı inşa eden kişileri değil, yapının güvenliğinden sorumlu bütün denetim ve karar zincirini kapsamalıdır.

    KAMU GÖREVLİLERİNİN SORUMLULUĞU ARAŞTIRILMALIDIR
    Maraş’taki Arıkan Sitesi’ne ilişkin bilirkişi raporunda, AFAD’ın risk azaltma planında binanın bulunduğu bölgeye ilişkin risklerin ortaya konulduğu belirtilmiş ve kamu kurumlarının sorumluluğu tartışılmıştır.
    Bilirkişi raporlarında kamu görevlilerinin kusur veya sorumluluğuna ilişkin tespitler bulunuyorsa bunlar etkili bir soruşturmaya konu edilmelidir. Kamu görevlileri bakımından uygulanan soruşturma izni mekanizması, soruşturmayı geciktiren veya fiilen engelleyen bir koruma zırhına dönüşmemelidir.
    Osmaniye Bilge Sitesi’nde 27’si bebek ve çocuk olmak üzere 105 canımızı kaybettik. Hapis cezası alan eski belediye başkanının tahliyesine karar veren mahkemenin başkanıyla birlikte çekilmiş fotoğrafının kamuoyuna yansıması, yargının tarafsızlığına ilişkin sorular doğurmuştur. Bu durum şüpheye yer bırakmayacak biçimde açıklığa kavuşturulmalıdır.

    KAMU BİNALARINDAKİ ÖLÜMLERİN HESABI DA SORULMALIDIR
    6 Şubat depremlerinde hastaneler, okullar, yurtlar ve diğer kamu hizmet binaları da yıkıldı.
    Kamu binaları sıradan yapılar değildir. Bir hastanenin güvenliği hastaların yaşam hakkıyla, bir okulun güvenliği çocukların yaşam ve eğitim hakkıyla, bir öğrenci yurdunun güvenliği ise devletin koruma yükümlülüğüyle doğrudan bağlantılıdır.
    Anayasa’nın 17. maddesi yaşam hakkını güvence altına alır. Kamu binalarında risklerin bilinmesine rağmen gerekli tespit, bakım ve güçlendirme önlemlerinin alınmaması yalnızca teknik veya idari bir eksiklik olarak görülemez; devletin yaşamı koruma yükümlülüğü bakımından da araştırılmalıdır.
    Hatay bunun en ağır örneklerinden biridir. Araştırmalarımıza göre Hatay’da ölümlerin meydana geldiği devlete ait üç, özel iki hastane yıkılmıştır.
    125 canımızı yitirdiğimiz İskenderun Devlet Hastanesi’nde iddianame hâlâ hazırlanmadı. 68 canımızı yitirdiğimiz Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ek Hizmet Binası’nda ise eski başhekimler ve il sağlık müdürleri hakkında soruşturma izni verilmedi.
    Bu büyüklükte can kaybına yol açan kamu hizmet binalarının yıkılmasında sorumluluk tek bir kişiyle sınırlandırılamaz. Yapının güvenliği, risklerin tespiti, bakım ve güçlendirme kararları ile kullanımının sürdürülmesinde sorumluluğu bulunanların eylem ve ihmalleri incelenmelidir.
    13 canımızı yitirdiğimiz bir kız öğrenci yurdunda binanın daha önce “depreme dayanıklı” olarak değerlendirilmiş olması, raporu hazırlayan mühendisin ilk derece mahkemesinde beraatine gerekçe yapılmış; ancak Yargıtay bu beraat kararını bozmuştur.
    Bu örnek bir kez daha göstermektedir ki bir binanın güvenli olduğunu belirleyen, onaylayan ve kullanılmasına izin verenlerin her biri denetim ve sorumluluk zincirinin parçasıdır.

    USUL HATALARI ADALETİ GECİKTİRMEMELİDİR
    Deprem davalarında sorun yalnızca soruşturmaların gecikmesi değildir. Yargılama sırasında yapılan usul hataları da bazı davaların yıllar sonra yeniden görülmesine neden olmaktadır.
    69 canımızı kaybettiğimiz bir dosyada Bölge Adliye Mahkemesi’nin duruşma açmadan, bilirkişi raporundaki imzalara ilişkin itirazları araştırmadan ve yeterli gerekçe ortaya koymadan verdiği karar Yargıtay tarafından bozulmuş; üç buçuk yılı aşkın süredir devam eden dava yeniden görülmek durumunda kalmıştır.
    Kahramanmaraş’taki başka bir dosyada ise istinaf mahkemesinin verdiği bozma kararındaki hukuka aykırılıklar nedeniyle dava yeniden görülme noktasına gelmiştir.
    Adalet yalnızca verilmiş bir hüküm değildir. Soruşturmanın başlangıcından kesin karara kadar bütün sürecin hukuka uygun yürütülmesini gerektirir. Usul hatalarının bedelini yıllarca adliye koridorlarında bekleyen aileler ödememelidir.

    YENİ ADLİ YILDA BEŞ ACİL TALEBİMİZ VAR
    Üç buçuk yılı aşkın süredir sürdürdüğümüz adalet mücadelesinde ihmaller zincirinin üstünün örtülmesine izin vermeyeceğiz.
    Yetkili makamlara ve yargı organlarına çağrımız açıktır:

    1. Etkili ve zamanında soruşturma:
      Bekleyen soruşturmalar tamamlanmalı, deliller gecikmeksizin toplanmalı ve yeterli şüphe bulunan dosyalarda iddianameler hazırlanmalıdır.
    2. Bütün sorumluluk zincirinin araştırılması:
      Soruşturmalar müteahhitlerle sınırlandırılmamalı; projelendirme, ruhsatlandırma, yapı denetimi, kullanım izni, risk tespiti ve güçlendirme süreçlerinde sorumluluğu bulunan bütün kişi ve kamu görevlilerinin eylem ve ihmalleri araştırılmalıdır. Soruşturma izni süreçleri etkili soruşturmanın önünde engel oluşturmamalıdır.
    3. Bağımsız, tarafsız ve bilimsel bilirkişilik:
      Bilirkişi incelemeleri bilimsel verilere dayanmalı, denetlenebilir olmalı ve sorumluluk zincirinin bütününü kapsamalıdır. Çelişkili raporlar giderilmeden karar verilmemelidir.
    4. Suç vasfının bütün deliller değerlendirilerek belirlenmesi:
      Olası kasta ilişkin unsurların bulunduğu dosyalarda bu ihtimal etkili biçimde araştırılmalı; aynı sanığın birden fazla deprem dosyasında yargılandığı durumlarda tekrar eden eylem ve ihmaller ile dosyalar arasındaki bağlantılar da değerlendirilmelidir.
    5. Makul sürede ve usule uygun yargılama:
      Firari sanıkların yakalanması için etkili tedbirler alınmalı; eksik evrak, bilirkişi gecikmeleri ve usul hataları nedeniyle davaların yıllarca sürmesine son verilmelidir. Kararlar gerekçeli, denetlenebilir ve hukuka uygun olmalıdır.
      Dört adli yıl geçti.
      Biz artık yalnızca tek tek sanıkların cezalandırılmasını değil, 6 Şubat’ta on binlerce insanın neden yaşamını yitirdiğinin ve bu ölümleri önlemekle yükümlü bütün kişi ve kurumların sorumluluğunun ortaya çıkarılmasını istiyoruz.
      Hukukun üstünlüğü bir söylemden ibaret değildir. İddianamesi hazırlanmayan dosyada, araştırılmayan kamu görevlisinde, yakalanmayan firari sanıkta, eksik bilirkişi incelemesinde ve usul hataları nedeniyle başa dönen davada sınanır.
      Geç gelen adalet, adalet değildir!
      Yitirdiğimiz canların hesabı sorulana ve sorumluluğu bulunan herkesin eylem ve ihmalleri bağımsız ve etkili bir yargı sürecinde araştırılana kadar adalet mücadelemizden vazgeçmeyeceğiz.
      Adalet Peşinde Aileleri Platformu
      20 Eylül 2026
  • Türkiye Bir Göç Ülkesi: Gelenler, Gidenler ve Görünmeyenler

    Türkiye Bir Göç Ülkesi: Gelenler, Gidenler ve Görünmeyenler

    Türkiye uzun yıllar kendisini yalnızca Avrupa’ya göç veren bir ülke olarak anlattı. Oysa bugün aynı anda göç veren, göç alan, transit geçişe sahne olan ve kendi yurttaşlarını ekonomik, siyasal ve toplumsal nedenlerle başka ülkelere gönderen bir coğrafya. Göç artık Türkiye’nin geçici bir “sorunu” değil; ülkenin sınıfsal, siyasal ve toplumsal yapısının temel meselelerinden biri.

    Türkiye’de göç tartışmaları çoğu zaman yalnızca sınırdan geçen insanlar üzerinden yürütülüyor. Sayılar, kamplar, geri gönderme merkezleri, vatandaşlık tartışmaları ve seçim dönemlerinde yükselen sloganlar… Oysa göçü yalnızca “kim geldi?” sorusuna indirgemek, asıl meseleyi görünmez hale getiriyor. Çünkü göç yalnızca bir sınır hareketi değildir. Göç, savaşın, yoksulluğun, işsizliğin, baskının, eşitsizliğin, zorunlu yerinden edilmenin ve gelecek kaybının sonucudur.

    Türkiye’nin göç tarihi bunun açık örnekleriyle doludur.

    1960’lardan itibaren yüz binlerce insan Almanya başta olmak üzere Avrupa ülkelerine işçi olarak gitti. O yıllarda Türkiye, emek gücünü ihraç eden bir ülkeydi. İnsanlar daha iyi ücret, daha güvenli bir gelecek ve ailelerine destek olabilmek için başka ülkelere yöneldi. Bu göç zamanla kalıcılaştı; aile birleşimleri oldu, ikinci ve üçüncü kuşaklar doğdu, Avrupa’nın ekonomik ve toplumsal yapısında önemli bir Türkiye kökenli nüfus oluştu.

    Ancak Türkiye’den dışarıya göç hiçbir zaman yalnızca ekonomik nedenlere dayanmadı.

    12 Eylül 1980 askeri darbesi sonrasında binlerce insan siyasi nedenlerle ülkeyi terk etmek zorunda kaldı. Solcular, sendikacılar, gazeteciler, öğrenciler, Kürt siyasetçiler ve farklı muhalif kesimler Avrupa’ya sığındı. Daha sonraki dönemlerde de siyasi baskı, çatışma ve hak ihlalleri yeni sürgün dalgaları yarattı.

    1990’lı yıllarda Kürt illerinde yaşanan köy boşaltmaları ve silahlı çatışma, Türkiye’nin yakın tarihindeki en büyük iç göç hareketlerinden birini oluşturdu. Yüz binlerce insan köylerinden ve yaşadıkları bölgelerden büyük kentlere sürüklendi. İstanbul, Mersin, Adana, İzmir, Diyarbakır ve başka kentler bu zorunlu yerinden edilmenin toplumsal sonuçlarını taşıdı.

    Bu insanlar çoğu zaman “göçmen” olarak bile tanımlanmadı. Çünkü ülke sınırını geçmemişlerdi. Oysa yaşadıkları şey göçün en sert biçimlerinden biriydi: evini, toprağını, geçim kaynağını, sosyal çevresini ve yaşam biçimini zorla kaybetmek.

    Bugün göç tartışılırken bu tarih büyük ölçüde unutuluyor.

    Suriye savaşıyla birlikte Türkiye’nin göç rejimi tamamen değişti. Milyonlarca Suriyeli Türkiye’ye geldi. Türkiye artık yalnızca göç veren değil, çok büyük ölçekte göç alan bir ülke haline geldi. Ardından Afganistan, Irak, İran, Afrika ve Asya’nın farklı bölgelerinden insanlar Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaşmaya çalıştı ya da Türkiye’de kaldı.

    Böylece Türkiye aynı anda üç farklı konuma yerleşti: göç veren ülke, göç alan ülke ve transit ülke.

    Bu durum yalnızca demografik bir değişiklik yaratmadı. Aynı zamanda göçmen emeğini Türkiye ekonomisinin önemli bir parçası haline getirdi.

    Suriyeli, Afgan ve başka ülkelerden gelen göçmenler tekstilde, tarımda, inşaatta, sanayide, hizmet sektöründe ve kayıt dışı işlerde düşük ücretlerle çalıştırılıyor. Çoğu zaman sosyal güvence olmadan, uzun saatler boyunca ve iş kazalarına açık koşullarda çalışıyorlar.

    Burada temel soru şudur: Göçmen işçilerin düşük ücretlerle çalışmasının sorumlusu kimdir?

    Göçmen mi, yoksa onu güvencesiz ve ucuz işgücü olarak kullanan ekonomik düzen mi?

    Bu ayrım önemlidir. Çünkü ekonomik krizin, işsizliğin ve yoksulluğun nedeni olarak göçmenleri göstermek son derece kolaydır. Fakat ücretleri baskılayan, sendikal örgütlenmeyi zayıflatan, kayıt dışı çalışmayı teşvik eden ve emeği ucuzlatan yapısal koşulları tartışmak çok daha zordur.

    Göçmen karşıtlığının siyasal olarak en kullanışlı tarafı da tam burada ortaya çıkar.

    Ekonomik kriz derinleştiğinde toplumun öfkesini yukarıya değil aşağıya yönlendirmek mümkündür. Kiralar yükseliyorsa göçmenler suçlanır. İşsizlik artıyorsa göçmenler suçlanır. Ücretler düşüyorsa göçmenler suçlanır. Kamu hizmetleri yetersizse yine göçmenler hedef gösterilir.

    Böylece toplumun en kırılgan kesimleri karşı karşıya getirilir.

    Yoksul Türkiye yurttaşı ile yoksul Suriyeli işçi birbirine düşman edilirken, her ikisini de güvencesizliğe mahkûm eden ekonomik düzen tartışmanın dışında bırakılır.

    Göçmen düşmanlığı bu nedenle yalnızca bir önyargı meselesi değildir. Aynı zamanda sınıfsal bir işlev görür.

    İşçiler arasında rekabeti artırır, ortak taleplerin oluşmasını engeller ve emeğin örgütlenmesini zorlaştırır. Yerli işçiye “işini göçmen aldı” denirken göçmen işçiye “sesini çıkarırsan sınır dışı edilirsin” mesajı verilir.

    Sonuçta kazanan, daha düşük ücretle ve daha az hakla işçi çalıştırabilen sermaye olur.

    Türkiye’de göç tartışmasının bir başka önemli boyutu da Avrupa Birliği ile kurulan ilişkidir.

    Avrupa, uzun yıllardır sınırlarını kendi coğrafyasının dışına taşımaya çalışıyor. Türkiye bu politikanın önemli merkezlerinden biri haline geldi. Avrupa Birliği ile yapılan anlaşmalar, Türkiye’nin göçmenleri Avrupa sınırlarının dışında tutan bir tampon ülke olarak konumlandırılmasına yol açtı.

    Böylece Türkiye ile Avrupa arasında insan hareketliliği giderek bir pazarlık konusu haline geldi.

    Göçmenler artık yalnızca korunması gereken insanlar değil, devletler arası diplomatik pazarlıkların araçları olarak görülmeye başlandı.

    Bir tarafta Avrupa, “sınırlarımızı koruyun” diyor. Diğer tarafta Türkiye, göçmenleri zaman zaman siyasi baskı aracı olarak kullanıyor.

    Bu denklemde en az söz hakkına sahip olanlar ise göçmenlerin kendileri.

    Ne Avrupa’ya geçip geçemeyeceklerine, ne Türkiye’de hangi koşullarda yaşayacaklarına, ne de geri gönderilip gönderilmeyeceklerine çoğu zaman kendileri karar verebiliyor.

    Göç politikası güvenlik politikasına dönüştükçe insanın kendisi görünmez hale geliyor.

    Sınırlar yükseliyor, duvarlar uzuyor, geri gönderme merkezleri çoğalıyor, gözaltılar ve sınır dışı işlemleri artıyor.

    Fakat kimse şu soruyu yeterince sormuyor:

    Bu insanlar neden yola çıktı?

    Bir insan neden doğduğu ülkeyi, ailesini, arkadaşlarını, dilini ve bütün alışkanlıklarını geride bırakır?

    Çoğu insan göç etmeyi bir macera olarak seçmez. Göç çoğu zaman başka seçeneklerin daralmasının sonucudur.

    Savaş varsa insanlar kaçar.

    Siyasi baskı varsa insanlar kaçar.

    İş bulamıyorsa, çocuğuna gelecek göremiyorsa, borçlarını ödeyemiyorsa, düşüncesi nedeniyle hapse girme riski taşıyorsa, kadın olduğu için şiddetten kaçamıyorsa, kimliği nedeniyle baskı görüyorsa insanlar başka bir yerde yaşama ihtimali arar.

    Bu yalnızca Türkiye’ye gelenler için geçerli değildir.

    Bugün Türkiye’den de çok sayıda genç yurtdışına gitmenin yollarını arıyor.

    Doktorlar, mühendisler, akademisyenler, öğrenciler, sanatçılar, bilişim çalışanları ve farklı mesleklerden insanlar başka ülkelerde yaşam kurmaya çalışıyor.

    Bu göçü yalnızca “beyin göçü” kavramıyla açıklamak da yetersizdir.

    Çünkü mesele yalnızca daha yüksek maaş değildir.

    İnsanlar hukuki güvence, ifade özgürlüğü, çalışma koşulları, eğitim, yaşam kalitesi ve gelecek duygusu arıyor.

    Bir ülkede gençlerin önemli bir bölümü geleceğini başka ülkelerde görmeye başlamışsa, göç yalnızca bireysel tercih olmaktan çıkar. Toplumsal bir göstergeye dönüşür.

    Türkiye bugün tam olarak böyle bir noktada.

    Bir yandan ülkeye gelen göçmenlere “neden buradasınız?” diye soruluyor.

    Öte yandan milyonlarca Türkiye yurttaşı “buradan nasıl giderim?” sorusunun cevabını arıyor.

    Bu çelişki, Türkiye’deki göç tartışmasının belki de en çarpıcı tarafıdır.

    Türkiye’ye gelen insanları ülkelerindeki ekonomik ve siyasal koşullar üzerinden değerlendirmeden suçlamak kolaydır. Fakat aynı zamanda kendi gençlerinin neden Almanya’ya, İsviçre’ye, Hollanda’ya, Kanada’ya ya da başka ülkelere gitmek istediğini sorgulamayan bir toplum büyük bir tutarsızlık içindedir.

    Göç meselesini gerçekten anlamak istiyorsak, “kim geldi?” sorusunun yanına “kim gidiyor ve neden gidiyor?” sorusunu da koymak zorundayız.

    Aynı şekilde göçün toplumsal cinsiyet boyutunu da görmezden gelemeyiz.

    Göçmen kadınlar hem göçmen olmaktan hem de kadın olmaktan kaynaklanan çok katmanlı eşitsizliklerle karşılaşıyor. Kayıt dışı işlerde sömürü, ev içi emek, şiddet, insan ticareti, sağlık hizmetlerine erişim ve çocuk bakımı gibi konular göç politikasının merkezinde ele alınmalıdır.

    Çocuklar açısından da benzer bir durum vardır.

    Göçmen çocukların eğitime erişimi, dil sorunu, çocuk işçiliği ve ayrımcılık gibi meseleler yalnızca “uyum” başlığıyla geçiştirilemez.

    Bir çocuğun hangi pasaporta sahip olduğu, onun eğitim, sağlık ve güvenlik hakkını belirlememelidir.

    Göç politikasının ölçüsü sınırın ne kadar sıkı korunduğu değil, insan hayatının ve onurunun ne kadar korunduğu olmalıdır.

    Türkiye’de ise göçmenler giderek seçim siyasetinin temel araçlarından biri haline geliyor.

    Partiler göçmenler üzerinden oy toplamaya çalışıyor.

    Bir taraf sınır dışı politikalarını sertleştirirken diğer taraf daha sert vaatlerle karşılık veriyor.

    Böylece insan hayatı siyasi rekabetin malzemesine dönüşüyor.

    Göçmenlerin kendileri ise çoğu zaman bu tartışmada konuşamıyor.

    Onlar hakkında herkes konuşuyor ama onların ne düşündüğünü, ne yaşadığını, neden geldiğini ve ne istediğini çok az kişi soruyor.

    GOCCOM olarak tam da bu noktada başka bir dilin gerekli olduğunu düşünüyoruz.

    Göçü romantikleştirmeden, sorunlarını görmezden gelmeden ama göçmeni suç nesnesine dönüştürmeden konuşmak mümkün.

    Sınır politikaları tartışılabilir.

    Göç yönetimi tartışılabilir.

    Kamu hizmetlerinin kapasitesi tartışılabilir.

    İstihdam, barınma ve eğitim politikaları tartışılabilir.

    Fakat bunların hiçbirinin cevabı ırkçılık, nefret ve toplu cezalandırma olamaz.

    İnsanları milliyetlerine göre değersizleştiren bir siyaset hiçbir toplumsal sorunu çözmez.

    Tam tersine, yeni eşitsizlikler ve yeni çatışmalar üretir.

    Türkiye’nin ihtiyacı olan şey göçmenlere karşı daha sert bir dil değil, göçün nedenlerine karşı daha ciddi bir siyasal programdır.

    Savaş politikalarıyla yüzleşmeden göç durdurulamaz.

    Yoksulluk ve eşitsizlikle mücadele edilmeden ekonomik göç azaltılamaz.

    Demokrasi ve hukuk güçlendirilmeden siyasi göç önlenemez.

    İnsanlar gelecek göremedikleri ülkelerden gitmeye devam eder.

    Bu gerçek Türkiye için de geçerlidir.

    Bugün Türkiye’de yaşayanların bir kısmı başka ülkelerden buraya gelmiş durumda.

    Türkiye’de doğanların önemli bir kısmı ise başka bir ülkeye gitmenin hesabını yapıyor.

    Bu iki grubun hikâyesini birbirinden tamamen ayrı düşünmek mümkün değildir.

    İkisi de aynı küresel düzenin farklı yönlerde hareket eden insanlarıdır.

    Biri savaştan kaçıyor.

    Diğeri işsizlikten.

    Biri siyasi baskıdan.

    Diğeri geleceksizlikten.

    Biri sınırı geçip Türkiye’ye geliyor.

    Diğeri Türkiye’den çıkabilmek için vize kuyruğunda bekliyor.

    Bu nedenle göç meselesinin merkezine insanı koymak zorundayız.

    Göçmen, bu düzenin nedeni değildir.

    Çoğu zaman onun sonucudur.

    Savaşın, yoksulluğun, baskının, işsizliğin ve eşitsizliğin bedelini ödeyen insanları birbirine düşürmek kolaydır.

    Zor olan, onları yola çıkaran düzeni sorgulamaktır.

    Türkiye’nin göç meselesinde ihtiyacı olan şey daha fazla korku, nefret ve düşmanlık değil; hak, eşitlik, dayanışma ve insan onurunu merkezine alan yeni bir siyasal dildir.

    Çünkü bugün sınırın bu tarafında “yabancı” görülen insan ile yarın başka bir ülkenin sınırında “yabancı” olarak bekleyen Türkiye yurttaşı arasında sanıldığı kadar büyük bir mesafe yoktur.

    Her ikisinin de temel talebi aynıdır:

    Güvenli, özgür ve insan onuruna yakışır bir yaşam.


    GOCCOM Türkiye