Akdeniz Bir İnsan Mezarlığı

Akdeniz göç yollarını simgeleyen kıyıda terk edilmiş tekne; temsili fotoğraf

Akdeniz yıllardır insanları yutuyor. Avrupa’nın sınırlarında büyüyen bu mezarlığa 19 Ekim’de 12 insan daha eklendi. Midilli ve Sisam açıklarında yaşanan iki ayrı faciada, aralarında bir bebeğin de bulunduğu 12 kişi yaşamını yitirdi. Bunlar ne ilk ölümler ne de birbirinden bağımsız kazalar. Akdeniz, savaşlardan, yoksulluktan ve baskılardan kaçan insanların Avrupa’ya ulaşmaya çalışırken yaşamını yitirdiği dünyanın en ölümcül göç güzergâhlarından biri hâline geldi.

Uluslararası Göç Örgütünün kayıtlarına göre 2016’dan 2026 Şubat ayı başına kadar Avrupa’ya uzanan göç yollarında 32 binden fazla insan öldü veya kayboldu. Bu rakam yalnızca kayıt altına alınabilen kayıpları kapsıyor. Denizde hiçbir iz bırakmadan kaybolan tekneler, kimliği belirlenemeyen cesetler ve akıbeti öğrenilemeyen insanlar düşünüldüğünde gerçek bilanço daha ağır olabilir.

2026 yılında da ölümler durmadı. Uluslararası Göç Örgütünün 15 Eylül’e kadar doğruladığı verilere göre Akdeniz ve Atlantik üzerinden Avrupa’ya ulaşmaya çalışan en az 2 bin 292 kişi yaşamını yitirdi veya kayboldu. Doğu Akdeniz güzergâhında kaydedilen ölüm ve kayıp sayısı 417’ye ulaştı. Aynı dönemde Avrupa’ya deniz yoluyla ulaşanların sayısı önceki yıla göre yüzde 39 azalırken ölümler arttı. Avrupa’ya daha az insan ulaşırken daha fazla insanın ölmesi, sınır güvenliğinin insan hayatını korumakla aynı şey olmadığını gösteriyor.

Midilli’nin güneydoğusundaki Agrilia açıklarında, 18 Ekim’i 19 Ekim’e bağlayan gece göçmenleri taşıyan sürat teknesi Yunanistan Sahil Güvenliğine ait bir devriye botuyla çarpıştı. Dört erkek, bir kadın ve bir bebek yaşamını yitirdi. Sekiz kişi kurtarıldı.

Yunanistan Sahil Güvenliği, göçmen teknesinin devriye botuna çarptığını açıkladı. Ancak çarpışmadan önce iki teknenin nasıl hareket ettiği, hangi manevraların yapıldığı ve olayın önlenip önlenemeyeceği henüz bağımsız biçimde ortaya konulmuş değil. Kurtulanların ayrıntılı tanıklıkları kamuoyuna açıklanmadı.

Aynı gün Sisam’ın kuzeyinde başka bir sürat teknesi alabora oldu. Beş erkek ve bir kadın öldü, 14 kişi kurtarıldı. Sahil Güvenlik teknenin ani bir manevra sırasında devrildiğini bildirdi. Ancak bu manevranın hangi koşullarda gerçekleştiği ve devriye botlarının müdahalesinin olay üzerindeki etkisi henüz açıklığa kavuşmadı.

On iki insan öldü. Yetkililer olayların nasıl gerçekleştiğine ilişkin açıklamalar yaptı. Fakat ölenlerin neden o teknelerde bulunduğu sorusu, sınır politikalarının çok daha derin bir meselesidir.

İnsanlar denize açılmayı bir macera olduğu için seçmiyor. Savaşın yıktığı kentlerden, geçim olanaklarının ortadan kaldırıldığı ülkelerden, siyasal baskılardan ve geleceksizlikten kaçıyorlar. Güvenli ve düzenli geçiş yollarına erişemediklerinde, yaşamlarını denize elverişsiz teknelere ve insan kaçakçılığı ağlarına teslim etmek zorunda kalabiliyorlar.

Avrupa Birliği yıllardır göçü öncelikle sınır denetimi ve düzensiz geçişlerin engellenmesi üzerinden yönetiyor. Geri itme iddiaları, üçüncü ülkelerle yapılan göç anlaşmaları ve sınır güvenliğine ayrılan kaynaklar bu politikanın en çok tartışılan yönleri arasında. İnsan hakları örgütleri, bu uygulamaların sığınma hakkına erişimi zorlaştırdığını ve insanları daha tehlikeli güzergâhlara yöneltebildiğini belirtiyor. Yunanistan makamları ise hukuka aykırı geri itme uyguladıkları yönündeki suçlamaları reddediyor.

Ancak bir gerçek değişmiyor: Deniz geçişlerinde ölen insanların sayısı on binlerle ifade ediliyor ve güvenliğe ayrılan kaynaklar bu ölümleri durdurmuş değil.

Midilli’deki ölümlerin ardından adanın Emek Merkezi protesto çağrısında bulundu. Midilli Barış Komitesi de iki facianın bütün yönleriyle soruşturulmasını istedi. Bu çağrılar yalnızca olayların teknik nedenlerinin değil, sınır müdahalelerinin ve insan yaşamını koruma yükümlülüğünün de incelenmesi gerektiğini gündeme getiriyor.

Sahil Güvenlik botuyla çarpışan bir teknede bebek ölüyorsa, açıklanması gereken yalnızca hangi teknenin hangisine çarptığı değildir. Müdahalenin nasıl yürütüldüğü, insanların neden güvenli bir geçiş yoluna sahip olmadığı ve ölümle sonuçlanan sınır olaylarının neden tekrarlandığı da sorgulanmalıdır.

Akdeniz’in mezarlığa dönüşmesi doğal bir felaket değildir. Savaşların, eşitsizliğin, sömürünün ve sınır politikalarının insan yaşamı üzerindeki sonuçlarından bağımsız düşünülemez. Bununla birlikte her ölümün doğrudan sorumluluğu, ancak olayın koşulları bağımsız ve etkili biçimde soruşturularak belirlenebilir.

Bugün Midilli’de bir bebeğin, Sisam’da altı insanın daha yaşamını yitirmesi, yıllardır büyüyen bir trajedinin son halkasıdır. Her yeni facianın ardından ölüm sayıları açıklanıyor, kurtarma operasyonları anlatılıyor, soruşturmalar duyuruluyor. Sonra başka bir tekne batıyor ve aynı haber yeniden yazılıyor.

Oysa mesele denizin kaç insanı öldürdüğü değil, insanların neden ölümü göze almak zorunda bırakıldığıdır. Avrupa’nın sınırlarında biriken bu ölümler, göç politikalarının insani sonuçlarıyla yüzleşilmesini zorunlu kılıyor.

GOCCOM Yunanistan

Yorum yap

← Ana Sayfaya Dön